Plan referendum over EU krijgt steun

Plannen voor een referendum over de Europese Conventie, de toekomstige `grondwet' voor de EU, maken kans steun te krijgen van een meerderheid in de Tweede Kamer.

Toekomstig regeringspartij D66 dient samen met oppositiefracties met GroenLinks en PvdA een initiatiefwetsvoorstel in om een raadplegend referendum over de uitkomsten van de Europese Conventie mogelijk te maken. Coalitiegenoot VVD zal dit initiatief niet op voorhand blokkeren, aldus beoogd fractievoorzitter Van Aartsen. ,,Ik kijk er met open ogen naar.'' D66 heeft zijn medewerking aan het wetsvoorstel tijdens de formatie-onderhandelingen met CDA en VVD volgens Kamerlid Van der Ham, namens D66 ondertekenaar van het voorstel, ,,alleen gemeld, punt. Dit is dualisme.''

Volgens Kamerlid Karimi (GroenLinks), die het initiatief voor het voorstel nam, moet het referendum ,,de betrokkenheid bij en de legitimiteit van de hervormingen'' die uit de Conventie voortkomen vergroten.

Vorig jaar sprak een meerderheid van de Kamer zich al bij motie uit voor een referendum over de uitkomsten van de Conventie. Sinds de verkiezingen in januari komen de toenmalige voorstemmers GroenLinks, PvdA, D66, SP en LPF drie zetels tekort voor een meerderheid in de Kamer. Het CDA was vanmorgen niet bereikbaar voor een reactie. Volgens Kamerlid Dubbelboer (PvdA) moeten de ,,verlichte delen'' van CDA en VVD in de Kamer genoeg stemmen opleveren voor een meerderheid. De initiatiefnemers wijzen op peilingen waaruit blijkt dat de achterbannen van CDA (77 procent) en VVD (78 procent) grotendeels vóór referenda zijn.

Naar verwachting organiseren vijftien 15 andere EU-landen en -toetreders een referendum over de uitkomsten van Conventie. Conventievoorzitter Giscard d'Estaing heeft daar voor gepleit. GroenLinks, PvdA en D66 vinden het referendum ,,essentieel'' omdat in de Conventie ,,vergaande beslissingen'' worden voorbereid, zoals een nieuwe Europese Grondwet, die de burger ,,rechtstreeks raken'', aldus Karimi.

Het referendum moet er volgens haar toe leiden dat ,,eindelijk in Nederland een stevig debat komt over de toekomst van de Europese Unie''. Het referendum zou op 10 juni 2004 gehouden moeten worden, tegelijk met de verkiezingen voor het Europees parlement. Vrijdag gaat het voorstel voor advies naar de Raad van State.

Als de Kamer instemt met deze wet, zou voor het eerst in Nederland een nationaal referendum worden gehouden. De Kamer vraagt via een raadplegend referendum advies aan de bevolking, zonder zich formeel te binden aan de uitkomst. Volgens Dubbelboer (PvdA) hangt het voor zijn partij af van een hoge opkomst en een duidelijke uitslag of de Kamerfractie bereid zal zijn af te wijken van haar standpunt. In andere Europese landen zijn tot dusverre over belangrijke stappen in de EU 33 referenda gehouden.