`Harder bewijs tegen Al-Qaeda in België'

Vanmorgen begon het het eerste Al-Qaeda-proces van België. De aanklacht betreft het beramen van aanslagen op doelwitten in België en Frankrijk en moord op de Afghaanse krijgsheer Ahmed Shah Massoud in september 2001.

Er komt geen juryrechtspraak aan te pas. Maar ze zitten wel in de speciale zaal die in het monumentale Brusselse Justitiepaleis voor jury-zaken is gereserveerd: 22 mannen en een vrouw die ervan worden verdacht dat ze in België voor het terreurnetwerk van Al-Qaeda bezig zijn geweest. Alleen de jury-zaal heeft een grote glazen kooi voor verdachten, vandaar.

Vanmorgen is het eerste Al-Qaeda-proces van België begonnen. Elf mensen staan terecht wegens het beramen van aanslagen op doelen in België en Frankrijk, twaalf wegens hun aandeel in de moord op de Afghaanse krijgsheer Ahmed Shah Massoud op 9 september 2001. Eerst zouden er twee processen komen. Maar omdat veel namen in beide dossiers opdoken, voegde de rechtbank ze in april samen. De drie hoofdverdachten in het `aquarium', zoals de verdachtenkooi wordt genoemd, zijn allen Belg – twee van Tunesische, en één van Algerijnse afkomst.

De eerste, de aan lager wal geraakte ex-profvoetballer Nizar Trabelsi, wordt ervan verdacht dat hij de Amerikaanse ambassade in Parijs wilde opblazen. Hij ontkent dat. Hij zegt dat hij het `slechts' op de Amerikaanse legerbasis Kleine Brogel in België had gemunt. Hij heeft Osama bin Laden in Afghanistan ontmoet, en zegt dat hij graag voor de man wilde sterven. Trabelsi (32) werd twee dagen na de aanslagen van 11 september 2001 in New York en Washington opgepakt: de Belgische staatsveiligheid had een telefoongesprek afgetapt tussen hem en zijn vermoedelijke Franse handlanger Jérôme Courtailler, die in december door de Rotterdamse rechtbank werd vrijgesproken. Ook Jamel Beghal, een Franse Algerijn die vóór `11-9' bij terugkeer uit een Afghaans trainingskamp van Bin Laden in de Emiraten werd gearresteerd, noemde Trabelsi. Met Trabelsi, zei hij, bereidde hij als coördinator van Al-Qaeda-cellen in Europa een aanslag op de Amerikaanse ambassade in Parijs voor. Trabelsi, die sindsdien in de cel zit, was bij zijn arrestatie in Brussel in het bezit van een machinegeweer en een `recept' voor een zware bom. Bij medeplichtigen, die in een Egyptische pita-bar in Brussel werden ingerekend, werd 96 kilo zwavel en 59 liter aceton aangetroffen.

Anders dan in landen als Spanje en Groot-Brittannië is het voorbereiden van terroristische aanslagen niet strafbaar in België – net als in Nederland, waar de officier van justitie deze week de grootste moeite had om lichte straffen te eisen tegen twaalf vermeende moslimterroristen uit Eindhoven. Ook Trabelsi kan alleen worden beschuldigd van misdrijven die wèl in de wet staan: in zijn geval bendevorming en poging tot vernieling van een gebouw met explosieven. Eén probleem in het proces tegen de Eindhovenaren, namelijk dat er weinig tastbare bewijzen zijn, speelt in Trabelsi's geval minder. Er is genoeg hard bewijs, zeggen ingewijden. [Vervolg AL-QAEDA: pagina 5]

AL-QAEDA

Liever een proces in Europa

[Vervolg van pagina 1] Dat geldt ook voor de twee hoofdverdachten uit het Massoud-dossier. De Brusselse rechtbank hoeft dus niet terug te vallen op oeverloos gekift tussen schriftgeleerden over de betekenis van woorden als `jihad'.

Niettemin laat Trabelsi zich moeilijk vastpinnen. Het is zelfs onduidelijk of datgene wat hij wèl toegeeft, hout snijdt. Hij is, zegt een ingewijde, vooral bezig om anderen uit de cel te houden. Hij lijkt daar al eens in geslaagd te zijn: de vrijspraak van Courtailler, in Rotterdam, zou een direct gevolg zijn van een clandestien telefonisch interview dat Trabelsi vlak daarvoor, vanuit de gevangenis, aan een Belgisch radiostation gaf. Daarin zei Trabelsi dat hij de ambassade in Parijs nooit heeft willen opblazen. Daardoor bleven afgetapte telefoontjes het enige bewijsmateriaal voor de Nederlandse justitie dat Courtailler daarbij betrokken was `taps' die niet gebruikt mochten worden, omdat de minister van Justitie er geen toestemming voor had gegeven. Zonder Trabelsi's interventie had Courtailler nu wellicht in de cel gezeten. Overigens worden diezelfde taps in België nu wel gebruikt: omdat ze aan het Belgische parket zijn overhandigd, zijn ze `witgewassen'. Met Trabelsi staan tien anderen terecht.

De andere twee kopstukken, Tarek Maaroufi en Amor Sliti, worden verdacht van medeplichtigheid aan de moord op Ahmed Shah Massoud. Die moord werd gepleegd door twee Tunesische Belgen, die daarbij het leven lieten. Sliti (43), die in Algerije werd geboren, zou hun instructies hebben gegeven. Ook gaf hij hun valse paspoorten, die onder meer gestolen waren uit de Belgische ambassade in Den Haag. Hij woonde met zijn Vlaamse vrouw en vijf kinderen een poos in de speciale `compound' van Bin Laden in het Afghaanse Jalalabad, waar hij één van de moordenaars onderdak gaf. Na de Amerikaanse inval in Afghanistan werd Sliti in Iran opgepakt en uitgeleverd aan Nederland, dat hem aan België overdroeg. Net als andere adjudanten van Bin Laden met een Europees paspoort wilde hij liever in een relatief mild Europees land voor de rechter verschijnen dan in Amerikaanse handen vallen en gedeporteerd worden naar het legale vacuüm van Guantánamo Bay. Sliti wordt bendevorming, zwendel in paspoorten, valsheid in geschrifte en illegaal wapenbezit ten laste gelegd.

Zijn vriend Tarek Maaroufi, alias le professeur, wordt beschouwd als een sleutelfiguur van Al-Qaeda in Europa. Hij leidde het Centre des Recherches Islamiques in Brussel – een dekmantel, zeggen speurders, voor zijn bezigheden voor de Salafistische Groep voor Prediking en Strijd. De leider daarvan, Hassan Hattab, staat op de lijst van terroristen die door de VS gezocht worden. Maaroufi (37), die preekte in een Brusselse moskee, zou Duitse en Italiaanse Qaeda-cellen hebben geactiveerd voor de jihad. Hij werd in 1995 in België tot drie jaar veroordeeld wegens zijn activiteiten voor de Algerijnse islamitische terreurbeweging GIA. In 2000 ging hij naar Afghanistan. Italië vroeg in 2001 om zijn uitlevering, omdat hij het brein zou zijn achter een aanslag op de Amerikaanse ambassade in Rome die op het nippertje werd verijdeld. Omdat hij Belg is, werd hij niet uitgeleverd. In december 2001 werd Maaroufi in Brussel opgepakt. Hij wordt beschuldigd van bendevorming, valsheid in geschrifte en handel in valse paspoorten.

Sommige advocaten in de zaak-Massoud zijn ongelukkig met het samenvoegen van de twee dossiers: het dossier-Trabelsi telt nu 44 `dozen' (kartonnen mappen van 30 centimeter dik), en die binnen een maand doorploegen zou niet te doen zijn. Vandaag stelden de advocaten dit probleem aan de orde. De uitspraak wordt op zijn vroegst eind juni verwacht.