Brussel dreigt accountants uit VS

Eurocommissaris Bolkestein (Interne Markt) heeft de Verenigde Staten gisteren opnieuw gedreigd met soortgelijke maatregelen, indien Washington vasthoudt aan Amerikaanse registratie van Europese accountantsfirma's.

Hij uitte zijn dreigement bij de presentatie van een actieplan voor verbetering van corporate governance (ondernemingsbestuur) in de EU, waaronder ook publiek nationaal en Europees toezicht op accountantsfirma's valt.

,,Het toezicht en de regelgeving voor de accountantscontrole in de EU zal ten minste evenwaardig zijn aan de regelingen die nu in de VS worden uitgewerkt'', aldus Bolkestein. Daarom is een Amerikaanse registratieplicht, die Europese accountantsfirma's confronteert met extra kosten en administratieve lasten, volgens Bolkestein niet gerechtvaardigd en ,,disproportioneel''. Bovendien gelden in de EU andere regels voor bescherming van gegevens en beroepsgeheim. Bolkestein hoopt alsnog op een compromis met de VS, dat moet zijn gebaseerd op de wederzijdse erkenning van elkaars toezicht en regels. Als zo'n compromis uitblijft, valt volgens Bolkestein niet te ontkomen aan registratieplicht voor Amerikaanse accountantsfirma's in alle EU-lidstaten. De VS kwamen met nieuwe regelgeving naar aanleiding van enkele boekhoudschandalen. Een deel van Bolkesteins plannen was al in 1999 aangekondigd.

De Europese Commissie stemde gisteren volgens verwachting in met Bolkesteins actieplan, waarvan belangrijke elementen al naar buiten kwamen. Eerder had een commissie onder leiding van Erasmus-hoogleraar J. Winter geadviseerd.

Het gaat onder meer om grotere controle van aandeelhouders op beloningen van topbestuurders, collectieve verantwoordelijkheid van topbestuurders voor bedrijfsrapportages, persoonlijke aansprakelijkheid en uitsluiting van bedrijfsfuncties bij wanbeleid. Volgens Bolkestein is actie nodig om ,,duurzaam vertrouwen in de financiële markten te waarborgen''. Hij waarschuwde dat na de recente boekhoudschandalen ook een ,,overreactie schadelijk kan zijn''. Daarom wordt op enkele punten eerst een studie gedaan.

Bolkestein kondigde een studie aan naar ,,een echte aandeelhoudersdemocratie'' gebaseerd op een stem per aandeel. Ook zal actie worden ondernomen tegen misbruik van piramide-holdings, die de zeggenschap van veel aandeelhouders uithollen. Verder wil Bolkestein nationale juridische belemmeringen voor grensoverschrijdende fusies wegnemen en de verhuizing van hoofdzetels van bedrijven vergemakkelijken.

Door aanpassing van de EU-accountantsrichtlijn komen er regels voor controle op accountants van buitenaf, externe kwaliteitswaarborging, onafhankelijkheid van de externe accountant, tuchtmaatregelen, en een gedragscode.

De Commissie wil verder een onderzoek naar de gevolgen van de verstrekking van nevendiensten door accountants aan de gecontroleerde firma – zoals consultancies – die tot belangenvermenging kan leiden. Bolkestein vindt een maximering van de aansprakelijkheid van accountants niet nodig, al komt er wel een studie. Hij wil verder op korte termijn de oprichting van een Europees regelgevend comité voor accountantscontrole om snelle vaststelling van meer gedetailleerde bindende maatregelen mogelijk te maken.

Bolkestein wil dat vanaf 2005 alle accountantscontroles zijn gebaseerd op de internationale standaard ISA.