Het is de schuld van de euro

Een lage dollar drukt de resultaten van Nederlandse bedrijven die actief zijn in de VS. Maar voor de Amerikaanse economie is het gunstig, en daar profiteren diezelfde bedrijven weer van.

Zonder de recente stijging van de eurokoers zou de producent van onderdelen voor chipmachines ASM International in het eerste kwartaal een omzetstijging van 39 procent hebben behaald. Maar doordat die onderdelen veelal in dollars betaald worden, bedroeg de omzetstijging (in euro's) maar 17 procent. De Amerikaanse soepmaker Campbell daarentegen zag de omzet uit de export van soep, onder andere naar Nederland, het afgelopen kwartaal 22 procent stijgen. Van die stijging was 17 procentpunt het gevolg van de gedaalde dollar.

Bij elke flinke koersschommeling op de valutamarkt zijn er winnaars en verliezers. De euro bereikte deze week bijna zijn introductiekoers van 4 januari 1999, 1,1747 dollar. In de jaren na de introductie kwam de euro aanvankelijk in een vrije val terecht. Dat was gunstig voor de Europese economie: producten uit de eurolanden waren relatief goedkoop. Nederlandse bedrijven met activiteiten in de VS zagen de omzet en winst van hun Amerikaanse dochters, in euro's, flink stijgen.

Nu is het precies andersom. Door de dure euro worden Europese producten duurder en dus moeilijker te exporteren, terwijl in dollars behaalde resultaten van Amerikaanse dochterbedrijven in de rapportages in euro's van hun Nederlandse moeders lager uitvallen.

Wat dat op micro-niveau betekent verschilt per bedrijf. Wie veel grondstoffen en halffabrikaten uit de VS importeert, profiteert. Wie een belangrijk deel van zijn omzet uit de VS haalt, ondervindt nadeel. Neem ING. De VS vormen de tweede thuismarkt voor de bankverzekeraar. Doordat het concern in euro's rapporteert, valt dezelfde winst in dollars in euro's lager uit. De 167 miljoen euro nettowinst over het eerste kwartaal van dit jaar, kwam 19 miljoen lager uit als gevolg van valutaschommelingen. Het beheerd vermogen van ING kwam zelfs 10,9 miljard euro lager uit, met name als gevolg van beleggingen in dollars die nu minder waard geworden zijn. Maar ook koersdalingen van Europese aandelen als gevolg van de stijging van de euro, spelen een rol.

Volgens econoom M. Vergeer van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) is er geen reden voor paniek. ,,We habben 2,5 jaar het voordeel dat de euro goedkoop was. Nu werkt het in ons nadeel.'' Op lange termijn kan dat zelfs goed uitpakken, zegt Vergeer. ,,De VS kunnen hierdoor concurrerender worden door goedkopere producten aan te bieden op de Europese markt. Als de VS opstaat uit de economische crisis kan dit bijdragen aan het herstel van de wereldeconomie.'' En dat is weer gunstig voor de Nederlandse bedrijven die sterk afhankelijk zijn van de VS.

De bloemenhandel geeft aan weinig last van de dure euro te hebben. De export van snijbloemen naar de VS is weliswaar met 15 procent gedaald, maar de export naar Rusland, waar ook met dollars betaald wordt, wordt niet belemmerd door de dure euro, zegt M. Rutten van HBAG, de belangenbehartiger van Nederlandse bloemengroothandelaren. ,,In Rusland heb je een toplaag die altijd bloemen wil, en de prijs maakt ze dan niet veel uit.''

Volgens de Fenedex, belangenbehartiger van Nederlandse exporteurs, is de huidige koers van de euro slechts voor een paar bedrijven een probleem. Hij doelt op ondernemingen die de afgelopen jaren zijn gaan exporteren naar dollargebieden omdat de euro zo goedkoop was. ,,Zij krijgen nu de rekening gepresenteerd.'' Bedrijven die al vóór de introductie van de euro naar dollarlanden exporteerden hebben er minder last van.

Een woordvoerster van supermarktconcern Ahold noemt de koersschommelingen weinig verrassend. ,,Het is al vijftien jaar zo dat het resultaat fluctueert met de valutakoersen. Beleggers weten dat.'' In het geval van Ahold, dat een groot deel van zijn omzet uit de VS haalt, ziet ze ook voordelen. ,,Tweederde van onze schulden zijn in dollars.''