Hennepkweek is `gemakkelijk geld verdienen'

Welke rol spelen kampbewoners in de hennepkweek? ,,Het is ook zo verleidelijk en makkelijk. Een paar lampen en plantjes zijn voldoende om snel geld te verdienen.'

,,Vooral in grotere kampen kiezen de bewoners voor de weg van de minste weerstand, omdat ze anderen ook bezig zien', zegt een pastoor, die met woonwagenkampbewoners werkt. ,,Het is ook zo verleidelijk en makkelijk. Een paar lampen en plantjes zijn voldoende om snel geld te verdienen.' Volgens de pastoor reageren de kampbewoners relatief gelaten op de reeks politieacties tegen hennepkwekerijen in woonwagenkampen. ,,Ze beseffen ook dat ze met hun handel een risico nemen.'

De meeste invallen van de politie bij hennepkwekerijen die de media hebben gehaald, vonden dit jaar tot nu toe plaats in woonwagenkampen. Volgens woordvoerders van de lokale politie en het Korps Landelijke Politiediensten (KLPD) is er echter geen sprake van een landelijke actie tegen teelt van cannabis in woonwagenkampen. ,,Stom toeval', omschrijft Menno Hartenberg van de politie Noord-Holland Noord, die onlangs hennepkwekerijen in een woonwagenkamp in Hoorn ontmantelde.

Energiebedrijven spelen op de achtergrond geen `stimulerende' rol, zeggen Hartenberg en Cor de Ruyter van het energiebedrijf Eneco. De stroomleveranciers, die flinke inkomsten mislopen door illegaal aftappen van stroom of onbetaalde rekeningen, attenderen de politie als ze iets verdachts constateren, zegt Hartenberg. De leveranciers van stroom kunnen aan de hand van het stroomverbruik signaleren of ergens wordt geteeld. Overmatig stroomgebruik of juist een extreem lage meterstand kunnen duiden op de vestiging van een kwekerij. De Ruyter van Eneco ontkent ook dat de stroomleveranciers zouden aandringen op invallen in hennepkwekerijen. ,,We sporen de politie niet aan', zegt De Ruyter. Alleen bij illegaal aftappen en onbetaalde rekeningen doet Eneco aangifte bij de politie. De Ruyter: ,,Zolang de rekeningen worden betaald, is er wat ons betreft niets aan de hand.'

Door de armoede en discriminatie op de arbeidsmarkt zijn de laatste jaren steeds meer woonwagenbewoners overgegaan tot het telen van cannabis, zegt de pastoor. Hij houdt zijn naam liever uit de krant. Eerdere openlijke uitlatingen hebben agressie van sommige 'kampers' ontlokt. Voorheen werkten de meeste kampers bij sloopbedrijven. Die zijn nu in handen gekomen van grote bedrijven, zegt hij. En ook een ander inkomstenbron, het ophalen van oude wasmachines, droogde uit sinds winkeliers met het oog op een beter milieu die machines zelf innemen.

Ook criminoloog Frank Bovenkerk, die de hennepteelt in Nederland onderzocht, constateert de massale overstap van woonwagenbewoners op de teelt van hennep. Door de geïsoleerde ligging zijn veelal grotere kampen ideaal voor de teelt en andere illegale activiteiten. Bovenkerk meent dat de teelt in woonwagencentra geen individuele keuze betreft, maar strak georganiseerde criminaliteit door keiharde criminelen. Volgens de criminoloog duiken ook in sociale achterstandswijken in de grote steden vaak (ex-)kampers op die daar leiding geven aan de plaatselijke cannabisteelt. Daarbij zouden ze intimidatie en bedreigingen niet schuwen om de 'thuiswerkers' in het gareel te houden.

Een duidelijk beeld over het aantal hennepkwekerijen in Nederland ontbreekt, evenmin hoeveel geld er precies in omgaat. Een drugsnota uit 1995 rept van 35.000 hennepkwekers. Advocaat A. Beckers, die de belangen van hennepkwekers behartigt, spreekt van minimaal 100.000 thuiskwekers. ,,In elke Nederlandse straat wordt geteeld,' zegt Beckers zeker te weten.

Volgens de advocaat worden kampers en telers in achterstandsbuurten eerder opgepakt omdat de politie vaker in die buurten komt. Het overgrote deel teelt voor de handel, vertelt Beckers. Volgens de advocaat leveren ze aan de ongeveer 800 coffeeshops en aan illegale verkooppunten die in aantal zijn toegenomen sinds in de afgelopen jaren ongeveer 700 coffeeshops werden gesloten.

Het openbaar ministerie waarschuwt dat henneptelers proberen te profiteren van de vogelpest. Ze zouden proberen de lege stallen van door de vogelpest getroffen boeren te huren voor de teelt. Advocaat Beckers vindt dit een , ,,logische ontwikkeling'. ,,In de sectoren waar het slecht gaat, is men gevoeliger. Ook varkensboeren, en bloementelers in Westland hebben hun ruimte verhuurd aan wiettelers,' zegt Beckers. Schulden en de maatschappelijke acceptatie van de teelt doen sommige boeren gemakkelijk overstappen op de teelt. ,,Het is toch een relatief onschuldige manier van veel geld verdienen.'