Handhaving bouw- en milieuregels faalt

Gemeenten blijven falen bij het handhaven van de regels voor bouwen, milieu en ruimtelijke ordening. Calamiteiten als in Enschede (2000) en Volendam (2001) hebben hen ,,onvoldoende wakker geschud''.

Dat concludeert de inspectie van het ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM) in haar rapportage over 2002. De rapportage wordt deze week naar de Tweede Kamer gestuurd. De VROM-inspectie controleert de uitvoering van VROM-regels door de 489 gemeenten.

Uit de rapportage blijkt dat géén verbetering zichtbaar is in vergelijking met de jaren 2000 en 2001. Daarom heeft VROM besloten het toezicht op de gemeenten te verscherpen. Vanaf dit jaar wordt jaarlijks een kwart van alle gemeenten onderzocht op álle aspecten van de VROM-regels.

De inspectie heeft afgelopen jaar bij gemeenten 29 controles uitgevoerd op uitvoering en handhaving van milieuregels, 150 controles op bouwregels en 62 op regels voor ruimtelijke ordening.

Wat de bouwregels betreft laat ,,een planmatige handhaving'' door de gemeenten ,,in het algemeen sterk te wensen over'', aldus de rapportage. ,,Deze constatering wordt bevestigd door een aantal calamiteiten (Enschede, Volendam en Eindhoven) waarbij is gebleken dat de kwaliteit van de handhaving van de regelgeving onder de maat was. Deze calamiteiten hebben de gemeenten nog niet voldoende wakker geschud'', aldus de rapportage. Na de vuurwerkramp in Enschede (2000) en de cafébrand in Volendam (2001) bleek dat beide gemeenten laks waren geweest bij de controle op naleving van de regels.

Uit de VROM-rapportage blijkt dat vooral de afdelingen bouw- en woningtoezicht van de gemeenten falen. Volgens de inspectie pakken gemeenten ,,hun eerstelijns handhavingstaak ten aanzien van bouwregelgeving over de hele linie helaas onvoldoende op, net als in 2000 en 2001''. Dat geldt met name voor de vijf speerpunten die in overleg met de Tweede Kamer zijn afgesproken: constructieve veiligheid, brandveiligheid, gezondheid, toegankelijkheid en energiezuinigheid.

Nadat vorige maand in Maastricht vijf balkons neerstortten, bleek dat de gemeentelijke dienst bouw- en woningtoezicht tekort was geschoten bij het toezicht op de bouw van het complex. Bovendien ontbraken in het bouwdossier gegevens die nodig waren voor verlening van de bouwvergunning. VROM doet nog onderzoek naar de calamiteit in Maastricht.

De inspectie noemt ,,slechte dossiervorming'' een van de oorzaken van het falen van de gemeenten. Bij de controles in 2002 bleek slechts 60 procent van de dossiers volledig genoeg om de belangrijkste aspecten van het Bouwbesluit (waarin de landelijke bouwregels staan) te kunnen toetsen. In 1.447 onderzochte dossiers werd bovendien in 547 gevallen ,,strijdigheid'' met het Bouwbesluit geconstateerd op de aspecten die wel konden worden getoetst.