Standaard tweemaal echo voor zwangere

Vrouwen moeten tijdens de zwangerschap voortaan standaard twee echoscopische onderzoeken aangeboden krijgen. Dat zijn de landelijke beroepsverenigingen van gynaecologen en van verloskundigen overeengekomen.

Gynaecologen en verloskundigen willen de screenings opnemen in het nieuwe Verloskundig Vademecum, waarin de richtlijnen voor gynaecologen, verloskundigen en huisartsen bij verloskundige handelingen staan. De huisartsen, bij monde van het Nederlands Huisartsen Genootschap, zijn nog terughoudend.

De eerste echo, bij twaalf tot veertien weken zwangerschap, is bedoeld om de precieze duur van de zwangerschap vast te stellen en in een vroeg stadium meerlingen op te sporen. Zwangere vrouwen krijgen die nu soms wel, soms niet aangeboden. Een tweede echo, bij 18 tot 21 weken, is bedoeld om ernstige afwijkingen bij het kind op te sporen, zoals een open rug of hart- en nierafwijkingen. Vergeleken met landen als Frankrijk of België, waar een zwangere drie echo's aangeboden krijgt, is Nederland nu zeer terughoudend.

Vooral over de tweede echo is in de beroepsgroepen veel discussie geweest. De afwijkingen die bij een tweede echo kunnen worden opgespoord zijn meestal niet behandelbaar. Wel kan de vrouw op dat moment nog beslissen de zwangerschap af te breken. Ook kunnen sommige afwijkingen direct na de geboorte behandeld worden.

Het kan enige tijd duren voordat standaard twee echoscopieën kunnen worden ingevoerd. De drie beroepsgroepen dienen gezamenlijk een vergunning aan te vragen volgens de Wet op het bevolkingsonderzoek. Ook vereist het volgens secretaris L. van der Leeuw van de gynaecologenvereniging NVOG extra echoscopisten om de screening uit te voeren en vrouwen vooraf goed te informeren over wat uit de echo kan blijken.

Volgens voorzitter M. van Huis van de verloskundigenorganisatie KNOV moet een standaard tweede echo ook een halt toeroepen aan de wildgroei aan `pretecho's' die worden aangeboden door commerciële bureaus.

Het Nederlands Huisartsen Genootschap heeft de commissie die zich over de nieuwe standaarden buigt geadviseerd de wetenschappelijke noodzaak van routine-echo's beter te onderbouwen. Het genootschap wil gezonde zwangere vrouwen ,,niet allerlei screeningstesten aanbieden zonder dat wetenschappelijk is aangetoond welke het beste is''. De Gezondsheidsraad adviseerde twee jaar geleden het bloed van iedere zwangere vrouw te testen op het Down-syndroom.

De zorgverzekeraars moeten zich nog over de financiering buigen. Een woordvoerder van Zorgverzekeraars Nederland laat wel al weten dat als de echo's standaard worden ingevoerd, ,,het logisch is dat ze in het ziekenfonds vergoed worden''. Het aanstaande kabinet van CDA, VVD en D66 heeft juist een verkleining van het ziekenfondspakket aangekondigd.