`Examen niet te vergelijken met onze tijd'

Wat gebeurt er in een gezin als een kind eindexamen doet? Hebben ouders ook examenstress? Bij de familie Bosma is er weinig aan de hand.

Een aantal weken voor z'n examen had Maarten Bosma (17) nog het plan opgevat om met een ,,echt schema'' te werken. Uiteindelijk kwam het er niet van en begon hij een week van tevoren ,,echt serieus''. ,,Alles nog een keer of twee doorlezen. En op de dag zelf nog even de punten bekijken die ik het belangrijkste vind.''

Maarten doet havo-examen aan het Vincent van Gogh-college in Assen, profiel Economie en Maatschappij. Jacob, zijn vader, heeft er alle vertrouwen in dat zijn zoon de examenperiode goed zal afsluiten. Want hij heeft ,,de basiskennis'' en ,,wat hij tijdens de lessen heeft opgepikt, blijft goed hangen.'' Wat rest is ,,een beetje stimuleren''.

Zijn moeder, Geesje, weet ook wel dat Maarten ,,het kan'', maar heeft niet de kalmte waarmee vader en zoon de examens benaderen. Vorig jaar sloot hun dochter het havo af en moest daar ,,vreselijk veel'' voor doen, de manier waarop zij het ook zou doen. ,,Maarten stelt het mij wel eens iets te ver uit. Een avond ervoor zet hij nog even de puntjes op de i. Stel dat hij dan ziek wordt, dan gaat hij de mist in.''

Eigenlijk ziet Maarten weinig struikelblokken de komende twee weken. Het lastigste denkt hij dat het examen aardrijkskunde wordt, het vak waarvoor hij met een 6,1 het laagst staat. Maarten: ,,Een beetje overbodig vak. Hierna gebruik ik het waarschijnlijk nooit meer.'' ,,Ja, maar wel goed voor je algemene kennis. Het komt ooit wel weer van pas'', zegt zijn vader.

Maar aardrijkskunde zal wel lukken. Net als Nederlands dat hij gisteren heeft gemaakt en ,,niet echt makkelijk'' was. Thuis op het internet bleek het mee te vallen. ,,Tweederde van de punten heb ik toch wel te pakken, denk ik.''

Studeren doet Maarten boven op zijn eigen kamer. Leren in de huiskamer gaat niet, omdat hij snel is afgeleid.

Ontspannen doet hij door fitness en badminton. Maar z'n ,,superhobby'' staat in de schuur: een tweeëndertig jaar oude Zündapp. Aan toeren komt hij deze weken niet veel toe, af en toe maakt hij nog een ritje. ,,Even een halfuurtje op de brommer. Lekker ontspannen'', zegt zijn moeder.

Omdat het onderwijs ontzettend veranderd is de laatste jaren, kunnen zijn ouders hem met de stof niet echt helpen. Het bijstaan van Maarten geschiedt vooral op het mentale vlak. ,,Ik zeg wel dat hij moet komen met dingen die hij niet snapt, maar vaak heb ik er zelf dan ook geen kaas van gegeten'', zegt Jacob, die boekhouder is bij een bedrijf in Assen.

Geesje, administratief medewerkster bij hetzelfde bedrijf: ,,Het is niet te vergelijken met onze tijd. Vooral wiskunde niet. Wij moesten alles uit ons hoofd doen.''

,,Daar hebben ze nu die zakrekenmachines voor. Ook computers zijn niet meer weg te denken'', vult Jacob aan.

Maarten:,,Bij wiskunde moet het ook precies volgens de formules en niet met de handige ezelsbruggetjes van m'n vader. Ze willen de formule zien.''

Jacob: ,,Het onderwijs is veel breder geworden. De kern is tegenwoordig dat ze met behulp van boeken en internet informatie kunnen vinden.''

Door die verbreding mist Maarten soms wel de diepgang in de stof. Zoals bij algemene natuurwetenschappen, dat is volgens hem ,,alles een beetje bij elkaar''. Voor geschiedenis en aardrijkskunde moet hij daarentegen voor het examen slechts twee onderwerpen voorbereiden. ,,Terwijl het natuurlijk veel meer is dan die twee onderwerpen.''

Volgend jaar hoopt hij in Zwolle aan de studie Management, Economie en Recht (MER) te beginnen en misschien daarna nog een universitaire studie. Vervolgens wil hij een paar jaar in het bedrijfsleven werkzaam zijn, om daarna zijn echte droom te verwezenlijken: de politiek in.

Om vast ervaring op te doen, heeft hij zich kort geleden bij het CDJA aangemeld om wat vergaderingen te volgen. Niet echt zijn partij, maar hij wil ergens beginnen. ,,Later wil ik een eigen partij oprichten. Misschien met de naam Rechts met Links.'' Helemaal rechts of helemaal links is niet goed, een mix van beide ideologieën is het beste, denkt hij. Zoiets als D66, zeggen zijn vrienden dan vaak, maar dat moet het ook niet echt worden.

Van zijn leeftijdgenoten is hij een van de weinigen die zich voor politiek interesseert. Z'n vader is ook jaren betrokken geweest bij de plaatselijke politiek en zat in het schoolbestuur. Jacob: ,,Het kan wel dat hij dat van mij heeft overgenomen. Het is ook goed om maatschappelijk betrokken te zijn en naast een baan ook nog andere dingen te doen.''

Maarten:,,Politieke discussies zijn ook echt interessant. Zoals Zalm en Marijnissen laatst over een belastingschaal van 72 procent. Die hebben we ooit gehad, maar volgens mij halen we nu evenveel binnen als toen.''

,,Maar volgend jaar eerst de MER maar doen'', zegt zijn moeder.