De man als wegwerpartikel

Ik ben vrouw, gescheiden moeder en vanaf 1969 actief geweest voor de vrouwenzaak. Juist in het belang van die dameszaak ben ik bereid weer de barricades te beklimmen. We hebben al die jaren een beroep gedaan op gelijke rechten en plichten, desnoods voor één technische vrouw een apart toiletblok eisen in het kantoor, zoogruimtes in kantoor, ouderschapsverlof, positieve discriminatie ter aanmoediging. Speciale, zwaar gesubsidieerde loopbaancursussen, vrouwenhuizen, abortusklinieken, blijf-van-mijn-lijfhuizen, vrouwenstudies.

En steeds weer de pleidooien voor emancipatie van de man. Steeds weer die eisen dat hij zijn vaderschap ruimer invult dan de kost verdienen, zware klussen opknappen, gezinsadministratie en taxi en grootste fan zijn voor de sporten in het weekend.

Als hij dat allemaal getrouw doet en zelf zijn vaderschap zeer serieus neemt, dus ook met hart en ziel van zijn kinderen houdt en zeker net zo geroutineerd luiert, voert, kookt en dweilt als mevrouw zijn echtgenote, blijkt bij scheiding dat zij hem nog steeds geheel niet serieus neemt. Hem met behulp van de rechterlijke macht al zijn rechten afpakt en zelfs dat ook Vrouwe Justitia het belang van het kind vooral het belang van de magische mythe `moeder met kind' blijkt te vinden.

Een man die voor het serieus vaderen al veel van de huidige mannenwereld heeft opgegeven en kans loopt door anderen als mietje gezien te worden, gaat bijvoorbeeld niet ook nog eens naar de politie als hij gemept wordt door zijn lieve vrouwtje thuis. Ze zien hem aankomen. En als zij bij een eventueel verhoor een traantje laat en zegt dat het noodweer was omdat hij altijd begint, dan zal iedereen haar geloven, en hem veroordelen.

De vrouw gaat er blindelings vanuit dat haar positie veilig is, dat zij de eisen kan stellen, dat de vrouw de ultieme ouder is en onvervangbaar. Dat hij zijn strepen moet verdienen en daar op z'n minst twee keer zo goed voor moet zijn als zij zichzelf vindt.

Waar doet dat toch aan denken? Hoe zat het met het glazen plafond in het bedrijf? En hoe verontwaardigd zijn vrouwen (en mannen) daarover niet van leer getrokken? Inmiddels zijn er wetten en regels en bezwaar- en beroepsprocedures als vrouwen op het werk niet `gelijkgerechtigd' worden. Er is zelfs sprake van positieve discriminatie: bij keuze tussen twee gelijkwaardige kandidaten wordt de voorkeur gegeven aan een vrouw.

Kom daar eens om in de huiselijke sfeer: de hoeksteen van de samenleving hangt financieel meestal nog om de nek van de man, maar als hij al zijn zorgtaken verricht, zijn carrièrekansen verkleint of heeft opgegeven, enthousiast dit verlies compenseert met vaderen, dan krijgt hij bij ongenoegen of crisis in dit bedrijfje ongegeneerd zijn congé, verliest zijn kinderen, de medezeggenschap over belangrijke beslissingen (is op papier wel geregeld, maar in de praktijk heeft hij geen poot om op te staan, je loopt voor een schoolkeuze niet naar de rechter, je kinderen worden de dupe van te veel strijd), zijn belangrijkste investering, de zorg voor zijn kinderen wordt zonder verdere compensatie vervreemd en financieel en emotioneel staat hij in de kou.

Zo zijn we dan terug in de begintijd van onze diersoort. Waar vrouwen de kinderen, ouderen en zwakken verzorgden in hun exclusieve domein. De jonge mannen waren zaaddonor, nestbeschermer bij vijandige aanvallen en toeleverancier van voeding.

We hebben in onze westerse samenleving op basis van voortschrijdende beschaving en sociale intelligentie de gelijke rechten voor man en vrouw ingevoerd. Laten we de moeizame strijd die dit ruim honderd jaar vergde, niet ongeloofwaardig maken door mannen die rechten nu te ontzeggen.

Ik stel daarom uit oogpunt van wederkerigheid en rechtvaardigheid een positieve discriminatie voor in het huwelijks- en familierecht: In het geval van scheiding en bij aantoonbare inzet in de verzorgingstaken gaat ten aanzien van de toevertrouwing en toewijzing van de echtelijke woning de voorkeur, dus het voordeel uit naar de man. Zonder twijfel en zonder terughoudendheid. De vrouw zal haar deel in het verwerven van het inkomen en de alimentatie ook stevig op zich moeten (durven) nemen.

Charlotte Lemmens is interimmanager, organisatieadviseur en publiciste.