VS steunen onverwachts anti-rookprotocol WHO

De Amerikaanse regering steunt, tot veler verbazing, het anti-rookprotocol van de WHO, de wereldgezondheidsorganisatie. Over dit protocol is vier jaar onderhandeld voordat dit voorjaar een definitieve tekst werd geformuleerd. De Amerikaanse onderhandelaar maakte toen – evenals de Duitsers – een voorbehoud en suggereerde in mei, bij de jaarvergadering van de WHO, verder te willen onderhandelen.

,,Zeer tot verbazing van velen, zal ik het tabaksprotocol steunen'', zei de Amerikaanse minister van Gezondheid Tommy Thompson, voorafgaand aan de WHO-vergadering in Genève. ,,Ik zal geen veranderingen vragen. We hebben geen bedenkingen. Deze delegatie, die door mij wordt geleid, steunt het tabaksprotocol''.

Thompson voegde er wel aan toe dat president George Bush nog moet besluiten ,,of en wanneer hij het ondertekent''. Hij zei het onderwerp deze week met de president te hebben besproken. Maar die had nog geen tijd gehad om advocaten ernaar te laten kijken. Thompson had echter de indruk dat de president er ,,welwillend'' tegenover stond.

De minister wilde niet ingaan op de vraag of er in het Amerikaanse Congres een meerderheid zal zijn voor ratificatie van het protocol. Verschillende Democraten, onder wie Tom Daschle en Nancy Pelosi, hebben de regering eerder in een brief gevraagd het verzet tegen het protocol op te geven.

Het protocol – het eerste internationale verdrag over gezondheid – legt reclame voor tabaksproducten aan banden (voor Duitsland een reden voor een voorbehoud) en verplicht de deelnemende landen tot het heffen van een forse belasting op rookwaren. Tabaksproducenten moeten in de toekomst alle ingrediënten van hun product op de verpakking vermelden en ten minste een derde van de verpakking gebruiken voor een gezondheidswaarschuwing. Termen als `ultralight' of `light' zijn niet langer toegestaan. Ook bekrachtigt het verdrag de stelling dat passief roken schadelijk is voor de gezondheid.

De Amerikaanse regering heeft steeds gezegd het protocol in strijd te achten met de vrijheid van meningsuiting. Critici hebben de regering er echter van beschuldigd zich vooral te laten leiden door tabaksfabrikanten als Philip Morris.

Tegenstanders van roken toonden zich gisteren blij verrast door de wending. ,,Het is een verbazingwekkende afwijking van de obstructieve houding van de Verenigde Staten tijdens de onderhandelingen'', aldus Kathryn Mulvey van een antirookorganisatie. Matthew Myers van Campagne for Tobacco-Free Kids waarschuwde dat zijn organisatie erop zal blijven toezien dat de regering haar steun voor het verdrag niet baseert op ,,een smalle uitleg'' ervan.

Er zijn meer dan een miljard rokers in de wereld. Van jongeren in de leeftijd van 13 tot 15 jaar zou volgens sommige rapporten 20 procent regelmatig roken. Volgens de WHO sterven er jaarlijks bijna vijf miljoen mensen aan tabaksgerelateerde ziektes. Zonder strenge maatregelen zou dit aantal in de komende twintig jaar verdubbelen. De meeste slachtoffers – 70 procent – zouden vallen in de Derde Wereld, waar het aantal rokers het snelst stijgt. Die landen hebben daarom steeds aangedrongen op een streng protocol.

Het anti-rookprotocol stond de afgelopen jaren hoog op het prioriteitenlijstje van scheidend WHO-directeur Gro Harlem Brundtland. Zij zal tijdens de komende jaarvergadering worden opgevolgd door de Zuid-Koreaan Jong Wook Lee.