Invlechten mag wel en ook weer niet

Een verboden techniek leidde zaterdag bij de EK judo tot commotie én de uitsluiting van titelkandidate Edith Bosch.

Even staat de tijd stil in de Philipshalle. Vertwijfeld staart Edith Bosch naar de jurytafel. In haar ogen wellen de eerste tranen op. De komende uren zullen er nog vele vloeien, maar dat weet de judoka dan nog niet. Vooralsnog overheerst ongeloof.

Maar ongeloof slaat om in verbijstering als blijkt dat de jury onverbiddelijk is in zijn oordeel. Bosch is uitgesloten van verdere deelname aan de EK. Haar tegenstandster, de Sloveense Rasa Sraka, is dan van de mat gestapt. Als winnares, amper een minuut na het begin van het tumultueuze halve-finaleduel in de klasse tot 70 kilogram.

Aanleiding voor de diskwalificatie: een ongeoorloofde techniek waaraan de Nederlandse zich zou hebben bezondigd en die in judokringen te boek staat als `een staande armklem'. Die greep geldt als een doodzonde, niet in de laatste plaats wegens de risico's. Een staande armklem gevolgd door bijvoorbeeld een heupzwaai leidt onherroepelijk tot een gebroken arm bij de onfortuinlijke judoka wiens ledemaat vakkundig is afgeklemd.

Maar waarom zou Bosch zich schuldig maken aan een techniek waarvan iedere doorgewinterde judoka weet dat die ten strengste verboden is? En: wat is een staande armklem eigenlijk? Wie zaterdag tegen het einde van de middag door de catacomben van de Philipshalle wandelt, ontwaart wonderlijke taferelen. Langs de tatami demonstreert alles en iedereen trainers, begeleiders, judoka's, journalisten wat Bosch al dan niet gedaan zou hebben.

,,Invlechten mag'', zegt Cor van der Geest. Om zijn woorden te illustreren pakt de bondscoach een verslaggever beet. ,,Wat Edith deed, leek op een staande armklem. Maar dat was het niet. Dat kind (Sraka, red.) vlocht zelf in. Daar is Edith nu de dupe van.''

Uit de eerste beelden blijkt het tegendeel. Met een satanische grijns laat de Sloveense judotrainer de shots zien die hij zojuist geschoten heeft, en die geloof hem geen ruimte laten voor twijfel. Oud-judoka Maarten Arends werpt een vluchtige blik op het scherm van de Sloveense videocamera en schudt het hoofd. De bondscoach van de Nederlandse judojeugd is niet overtuigd.

Even verderop sluit de persvoorlichter van de Nederlandse judobond de ruimte af waar Bosch haar toevlucht heeft gezocht om in het bijzijn van een handjevol getrouwen te bekomen van de emoties. Niet veel later weerklinkt een eerste, hartverscheurende jammerkreet, waarna gesnik en gesnotter weer de overhand krijgen.

Zelfs Bosch' doorgaans stoïcijnse trainer-coach Chris de Korte kookt van woede. Zijn pupil is bestolen, zoveel is duidelijk. Al jaren loopt de sportschoolhouder uit Hoogvliet mee in het internationale judo, maar dit? Nee, dit heeft hij nog nooit meegemaakt. ,,Een grof schandaal.'' Nog deze week gaat een protestbrief naar de Europese judofederatie (EJU), belooft De Korte. ,,Je schiet er niets mee op, maar dan ben je die irritatie tenminste kwijt.''

Na tien minuten zwaaien de deuren open van de bijhal, waar Bosch zich verschanst heeft. Maar tot bedaren is de 22-jarige judoka uit Vlaardingen nog allerminst gekomen. Met horten en stoten doet ze haar verhaal, eerst tegenover de tv-camera, dan bij de radioverslaggever en tot slot tegenover de schrijvende pers.

De kern van haar betoog laat zich raden. Bosch, vorig jaar winnares van de zilveren medaille, is zich van geen kwaad bewust. ,,Als het al waar is, dan nog: iedereen kan een fout maken. Maar ik heb niemand op z'n bek geslagen. Dus waarom ze me dan maar meteen helemaal uitsluiten en niet nog om de derde plaats laten vechten, begrijp ik niet.''

Het is alsof ze in een ravijn is gesodemieterd. ,,Alsof de trigger tegen je hoofd wordt gezet en overgehaald.'' Met alle gevolgen vandien, beseft de studente commerciële economie. ,,Dit toernooi zal altijd herinnerd worden als het toernooi waar ik werd weggestuurd.'' Ze kan het wel van de daken schreeuwen: ,,Ik had hier kampioen moeten worden, want ik was de beste vandaag.'' Dat vindt ook haar voormalige vriend Mark Huizinga, bij wie Bosch even later troost zoekt. ,,Dit is een drama'', zegt de olympisch kampioen kort nadat hij als derde is geëindigd in de klasse tot 90 kilo.

Een dag later is de woede amper bekoeld. ,,Wel duizend keer'' heeft Bosch de film in haar hoofd teruggedraaid. Zo vaak dat ze er bijna gek van werd. Pas om vier uur kon ze de slaap vatten. Haar humeur lijdt niet onder het gebrek aan slaap en de wetenschap dat ze door haar uitsluiting ook geen punten voor de EJU-ranglijst heeft verdiend. Sterker nog: ondanks al het vermeende onrecht is een half etmaal later de glimlach terug op haar gezicht. ,,Uiterlijke schijn'', grimast ze. ,,De schotwond is nog altijd voelbaar.''

Uitvoerig heeft Bosch de beelden bestudeerd en haar conclusie is nog dezelfde: zij heeft niets misdaan. ,,Al moet ik er wel bij zeggen dat ik alles wel vanuit één en dezelfde hoek heb gezien.'' Maar dan nog: de verkeerde kampioene is gehuldigd. Laat daar geen misverstand over bestaan. Dat neemt niet weg dat Bosch alsnog Sraka, de latere kampioene, heeft gefeliciteerd. ,,Ze wilde een heel verhaal beginnen, maar dat heb ik de kop ingedrukt. Praten over wat is gebeurd heeft geen zin. Bovendien hoeven die meiden niet te weten hoe 't voorval mij raakt. Ik moet en wil me groot houden. Dus kop omhoog, schouders naar achteren.''