Franse socialisten `zijn er weer'

Na het verkiezingsfiasco van vorig jaar zijn de Franse socialisten weer helemaal terug. Althans, dat vinden ze zelf, een heel congres lang: een congres dat genoot van de eigen retoriek.

Eén uur en veertig minuten oppositionele retoriek had François Hollande, leider van de Franse Parti Socialiste, gistermiddag in petto voor het congres, voordat dit hem ovationeel kon toejuichen en aldus een bij voorbaat al `historisch' genoemde bijeenkomst kon afsluiten.

Helemaal aan het begin van zijn toespraak had de spreker zijn, door hemzelf als `simpel' omschreven klaroenstoot al vergeven: ,,De socialisten zijn terug.'' Met dank aan alle ruim 4200 congresgangers, die er volgens de leider ondanks alle interne meningsverschillen in waren geslaagd de kiezer weer een `geloofwaardig alternatief' en een `heldere lijn' te bieden.

Drie dagen duurde het congres van de socialisten in Dijon dat, ter afsluiting van een jaar `veldwerk', tot taak had de leiding en de koers van hun partij voor de komende drie jaar aan te wijzen en te formuleren. De installatie van de leiding, met Hollande aan het hoofd, heeft officieel pas eind deze week plaats maar is niet meer dan een formaliteit.

Opvallendste illustratie van de broodnodig beoordeelde vernieuwing en verjonging van het directoraat is het aantreden van de allochtoon Malek Boutih, tot voor kort hoofd van SOS Racisme.

De koers is minder duidelijk. Hollande's diagnose dat al zijn partijgenoten `hetzelfde ideaal koesteren ten dienste van hun land' en zelfs `van heel de mensheid' en dat ze allen gedreven worden door `een verschrikkelijke wil tot handelen', kon niet verhelen dat in het Conseil National, het `parlement' van de partij, ruim dertig procent van de zetels bezet worden door dissidenten die staande het congres weigerden zich te conformeren aan Hollande's programma.

Verwerping van dat programma is op zichzelf al opmerkelijk, omdat het niet lijkt te bestaan of althans nauwelijks aan de orde kwam. Voor de plannen van de rechtse regering van Jean-Pierre Raffarin ter hervorming van het pensioenstelsel, die de afgelopen week miljoenen de straat deden opgaan, bood Hollande nog niet de schaduw van een alternatief.

Zo bezien is het geen wonder, dat de socialisten, die tot het aantreden van Raffarin vorig jaar vijf jaar aan de macht zijn geweest, al die tijd de ook door hen noodzakelijke geachte hervorming achterwege hebben gelaten.

Hollande's visie komt er nu op neer dat het `patronaat' de vergrijzing maar moet betalen. Ten aanzien van andere `hete' thema's als de door Raffarin ingezette hervorming van het onderwijs en de decentralisatie volstond hij met het spuien van kritiek.

Uiteindelijk wist hij een programma en eenheid te suggereren met een in zo algemene termen geformuleerde resolutie, dat ook de dissidenten zich erin konden vinden. Daarin wordt steun toegezegd aan de demonstranten en opgeroepen tot `de grootst mogelijke deelname' aan nieuwe betogingen aanstaande zondag.

Het was niet aan dovemansoren gericht. Het congres maalde niet om concrete oplossingen en betoonde zich zicht- en hoorbaar dol op retoriek. Geen spreker in een lange, lange reeks vergat `21 april' te memoreren, die `rampzalige' dag, vorig jaar, waarop de socialistische presidentskandidaat Lionel Jospin verslagen werd door de extreem-rechtse leider Jean-Marie Le Pen.

Bijna schuimbekkend verkondigde oud-minister Martine Aubry dat de `analyse' duidelijk was, om vervolgens `de maatschappij' de schuld in de schoenen te schuiven en met geen woord te reppen over het aandeel van de socialisten die het toch tot aan die rampzalige dag voor het zeggen hadden in het land.

Dat Aubry's analyse, zoals zij zelf zei, inderdaad in ruime kring gedeeld wordt, bleek uit de toespraak van Hollande. Vroom zei hij, dat er lessen getrokken moesten worden uit de nederlaag. Het weerhield hem er, onlogisch genoeg, niet van de nederlaag zelf `wreed en onrechtvaardig' te noemen. Iedereen heeft schuld, behalve degenen die de nederlaag geleden hebben. Die `les' had het voordeel dat het congres zich er uitstekend in kon vinden.