`Al-Qaeda is niet zoiets als een tennisclub'

Joan de Wijkerslooth, voorzitter van het College van Procureurs-Generaal wil dat justitie meer mag doen met informatie van de AIVD.

In de Rotterdamse zaak tegen twaalf vermeende moslimextremisten verlaat justitie zich op bijna in onbruik geraakte wetsartikelen om de aanklacht rond te krijgen. Desondanks moest de aanklacht tegen zeven van de twaalf verdachten vorige week aanzienlijk worden afgezwakt.

Dit laat zien dat de Nederlandse wet meer moet worden toegesneden op de strijd tegen terreur, zei voorzitter Joan de Wijkerslooth van het College van Procureurs-Generaal vorige week bij de presentatie van het jaarverslag van het openbaar ministerie (OM). ,,Vinden we het wel gewenst dat werven voor jihad zonder strafbepaling kan in Nederland'', vroeg hij zich af. Ook moet justitie van hem meer mogen doen met informatie van de binnenlandse veiligheidsdienst (AIVD) dan de rechter tot nu toe heeft toegestaan. Vorig jaar sprak de Rotterdamse rechtbank vier vermeende moslimextremisten vrij omdat het OM de zaak uitsluitend had gebaseerd op AIVD-tips.

Aan wat voor nieuwe bepalingen denkt u? Een verbod op het het lidmaatschap van een verboden organisatie?

,,Het moeilijke daarvan is dat wij wel kunnen zeggen dat Al-Qaeda een verboden organisatie is, maar dat Al-Qaeda niet het soort organisatie met lidmaatschapsstructuur is waar de wet het over heeft. Je werkt met beelden die ontleend zijn aan tennisclubs. Je weet wie daar lid van zijn en als die mensen verboden dingen gaan doen, verbied je de organisatie. Maar een terroristische organisatie zit totaal anders in elkaar. En als je zo'n club vandaag verbiedt, zijn ze morgen terug met een andere club.''

Andere Europese landen zien dat toch anders.

,,Ik weet niet of dat niet voor een deel symboliek is. Er komt in Nederland een nieuw artikel 140A, dat deelname aan een criminele organisatie strafbaar stelt. Ik denk dat zo'n aanpassing meer recht doet aan de realiteit dat een terroristische organisatie geen tennisclub is.''

Landen als Engeland en Frankrijk zien er geen been in de rechten van verdachten sterk te beperken als het gaat om verdenkingen van terroristische activiteiten. Verdachten zitten soms maanden vast zonder vorm van proces. Moet Nederland dat voorbeeld volgen?

,,Ik denk niet dat we in Nederland zover zullen gaan.''

Hoe heilig zijn de rechten bij mensen die van zulke ernstige misdrijven worden verdacht?

,,Daar kun je eindeloos over twisten. Ik denk dat we dat voorlopig niet nodig hebben. Het zijn nogal ingrepen hoor, daarmee raak je de rechtsstaat in het hart. Het moet wel heel dol worden wil je daartoe overgaan. De Engelsen en de Fransen hebben al veel langer dit soort discussies. Dat is niet voor niets, die hebben ook een lange geschiedenis in gewelddadig activisme.''

Maar we zitten wel met de Fransen en de Engelsen in de Europese Unie.

,,Je hoeft niet overal dezelfde dingen te doen. Je moet ook naar de traditie van een land kijken.''