Scherpe controle op topsalaris nodig

Aandeelhouders moeten grotere controle krijgen op beloningen van topbestuurders. Topmanagers moeten overal van bedrijfsfuncties worden uitgesloten als ze misleidende informatie hebben verstrekt.

Dat zijn enkele voorstellen van Eurocommissaris Bolkestein (Interne Markt) voor verbetering van het ondernemingsbestuur (corporate governance) in de Europese Unie. Bestuurders die wanbeleid voeren, moeten daarvoor persoonlijk aansprakelijk worden gesteld, vindt Bolkestein. Verder moeten managers ook collectief verantwoordelijkheid dragen voor financiële en andere rapportages.

De Europese Commissie zal komende woensdag naar verwachting instemmen met het nog vertrouwelijke plan. Bolkestein volgt in grote lijnen de aanbevelingen van een adviescommissie onder leiding van Unilever-jurist en hoogleraar J. Winter. De adviescommissie werd vorig jaar ingesteld na boekhoudschandalen in de VS. Bolkesteins voorstellen gaan verder dan Nederlandse ondernemingsregels en ondernemingspraktijk. Doel van het plan is de rechten van aandeelhouders en andere belanghebbenden bij bedrijven te versterken.

Eurocommissaris Bolkestein wil al op korte termijn met een dwingende ontwerp-richtlijn komen voor de collectieve verantwoordelijkheid van bedrijfsbestuurders. Verder moeten lidstaten met regelgeving komen om aandeelhouders ,,inzicht en invloed'' te geven in de individuele beloning van topmanagers. Zo moet worden voorkomen dat managers zich op korte-termijnresultaten richten om de waarde van opties of bonussen te vergroten. Ook wil Bolkestein minimumstandaarden voor de rol en samenstelling van benoemings-, belonings- en audit-comités en van toezichthoudende organen. Hij wil op enkele onderdelen studie laten verrichten voordat hij met uitgewerkte voorstellen komt. Dit geldt onder meer voor het plan bestuurders persoonlijk aansprakelijk te stellen voor wanbeleid.

Bolkestein wil aandeelhouders het recht te geven via de rechter of administratieve autoriteiten een onderzoek te vragen naar ondernemingskwesties. Volgens Bolkesteins plan moeten bedrijven een zogenoemde `corporate-goverance-verklaring' publiceren, waarin ze informatie geven over interne procedures en rechten van aandeelhouders en afspraken tussen grote aandeelhouders.

Ook moet er een Europees `corporate governance forum' komen om nationale codes voor ondernemingsbestuur te coördineren en op elkaar af te stemmen. Aandeelhouders moeten elektronisch aan vergaderingen kunnen meedoen.

Bolkestein wil publiek toezicht op Europees en nationaal niveau op accountants instellen. Ook moeten er een `ethische code', regels over onafhankelijkheid en disciplinaire sancties voor accountants komen.