Politici in India spelen graag verstoppertje

India kent zijn eigen democratische spelregels. Eentje is het tijdig wegspelen van de Zwarte Piet door de politiek.

Ook in India blijven politici graag aan de macht. Maar hoe word je herkozen, als je ook impopulaire maatregelen moet nemen? Het faseren van de pijn haalt weinig uit, want in India zijn er altijd verkiezingen. Voor de dorpsraad, de gemeente, de regio, de deelstaat en zo meer. De partij van de politicus die een nare maatregel nam, wordt onmiddellijk afgestraft en de aandacht afleiden door een oorlog aan te kondigen tegen het gehate Pakistan lukt tegenwoordig ook al niet.

Maar de Indiase politici hebben een oplossing gevonden voor het democratische dilemma, wat het beste kan worden uitgelegd met een voorbeeld. Het personenvervoer in India wordt voor een groot deel verzorgd door driewielige scooterriksjas. Tot voor kort hadden riksjas meters voor de kilometerprijs, die echter sinds 1962 niet waren aangepast. De meters werden geleverd door een staatsbedrijf en staatsbedrijven gaan maar langzaam mee met hun tijd.

Daarom kwam in iedere riksja een omrekentabel te hangen, waaraan men kon zien dat een meterbedrag van 12 rupees met 3,8 moest worden vermenigvuldigd. Een rekenapparaat werd niet bijgeleverd en een lampje voor in het donker evenmin, en de lijsten bleken nog fraudegevoelig ook. Riksjabestuurders begonnen de meters zelf aan te passen.

Dit jaar nam de overheid een drastische maatregel: elektronische meters waaraan niet geknoeid kan worden en die exact het juiste tarief aanwijzen. De berijders protesteerden heftig en de politiek bleek daar gevoelig voor. Iedere riksjabestuurder komt uit een dorp en als dat dorp en masse het stemadvies van de riksjarijder volgt, kan het slecht aflopen.

Levensgroot tekende het democratische dilemma zich af, en de Indiase politiek deed wat de Indiase politiek altijd doet. De maatregel niet implementeren. Er was een wet, maar geen politieman trad op als de meter gewoon uitstond.

Een burger diende een klacht in bij het hooggerechtshof, dat onlangs de politie dwong om meterovertreders te vervolgen. De meters lopen nu, het volk is tevreden en de riksjabestuurders zijn kwaad op het hooggerechtshof.

Zo doe je dat: democratie betekent een scheiding van wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht en met enige handigheid wentel je alle verantwoordelijkheid af op dat deel dat niet gekozen wordt: de rechters. Zo is het tot nu toe met alle maatregelen gegaan die protest uitlokken: van de aanleg van grote dammen tot het invoeren van veiligheidsgordels.

Maar er zijn situaties waarin het schuiven van de schuld niet gaat. Lange tijd gaf de overheid commerciële tv- en kabelmaatschappijen de vrije hand. De exploitanten verdeelden de steden in sectoren, trokken hun eigen kabels. Maar sommige bedrijven bedienden hun klanten iets te goed: met porno of illegale filmkopieën. De regering heeft nu besloten per 14 juli `pay-per-view' in heel India in te voeren. Iedereen krijgt een standaard pakket, waarin vooral de staatsomroep en zenders als National Geographic zitten. De rest moet per stuk worden betaald.

Er is groot protest losgebarsten en de regeringspartij voorziet ernstige moeilijkheden. Geen nood, in de wet staat dat de maatschappijen een klantenlijst met alle gekozen programma's moeten overleggen. Na bestudering van die lijsten zal de overheid sancties opleggen. In India zijn 50 miljoen tv's en elk jaar komen er 10 miljoen bij. Die sancties zullen dus even op zich laten wachten. En geen burger die naar de rechter zal stappen. Zo is de Indiase democratie weer eens gered.