KLEINSTE ZEEPAARDJE HEEFT EEN OPMERKELIJK GROTE VERSPREIDING

Wellicht door zijn kleine formaat en zijn verbluffend goed aangepaste schutkleur is het Denise pygmeezeepaardje (Hippocampus denise) pas onlangs officeel beschreven als een soort die nieuwe is voor de wetenschap (Zoological Studies, april). H. denise wordt niet groter dan een duimnagel (16 mm) en is daarmee de kleinste zeepaardsoort ter wereld. In het verleden zijn deze minizeepaardjes wel aangezien voor de jongen van een ander pygmeezeepaardje H. barbiganti.

De Canadese marien biologe Sara Lourie en haar Amerikaanse collega John Randall die de nieuwe soort aan de hand van een tiental verzamelde museumexemplaren beschrijven, vernoemden het diertje naar onderwaterfotografe Denise Tackett, die met haar foto's het bestaan ervan onder de aandacht bracht van de biologen. Het Denise pygmeezeepaardje leeft op een diepte van 13 tot 90 meter op heel specifieke koraalsoorten, oranjekleurige zeewaaiers als Anella reticulata, Muricella en Echinogorgia. Het dier heeft een opmerkelijk groot verspreidingsgebied in het westelijk deel van de Stille Oceaan: voor de kust van de Indonesische eilanden (Java, Bali, Sulawesi, Kalimantan) en nabij de Solomon Eilanden en Micronesië.

Zeepaardjes behoren tot de beenvissen, maar hebben zich in de loop van de evolutie zo aangepast aan het leven in koraalriffen, dat zij een weinig visachtig voorkomen hebben. Bij zeepaardjes draagt het mannetje de bevruchte eitjes in zijn broedzak. Van het Denise pygmeezeepaardje zijn twee zwangere mannetjes gevonden. In H. denise ontbreekt een duidelijke broedzak in de buikregio. In plaats daarvan zitten de eitjes en ontwikkelende embryo's in de borstkas van het mannetje.

Jaarlijks worden er zeker 24 miljoen gedroogde zeepaardjes verhandeld ten behoeve van het gebruik als traditionele medicijn of als souvenir. Ook worden er nog eens honderduizenden levende zeepaardjes verhandeld als aquariumdier. De Convention on the International Trade in Endangered Species (CITES) wil zeepaardjes vanaf 2004 beschermen in de categorie Appendix II, wat inhoudt dat er alleen in gehandeld mag worden als kan worden aangetoond dat het geen schade toebrengt aan de wilde populatie. Indonesië, Japan, Zuid-Korea en Noorwegen hebben echter aangekondigd hun eigen regels te zullen invoeren. Indonesië is de grootste exporteur van zeepaardjes, Japan en Zuid-Korea zijn grote importeurs en Noorwegen boycot de afspraken om politieke redenen.

Omdat H. denise zo weinig opvallend is en in relatief diepe koraalriffen leeft, blijft het diertje waarschijnlijk gevrijwaard van deze bedreigingen waaraan andere soorten zeepaardjes zijn blootgesteld.