ILLEGALE WAPENS

TRAANGAS EN PEPPERSPRAY

Traangas zou je een chemisch wapen kunnen noemen dat is aangelengd tot een substantie waarvan de werking alleen maar als irriterend valt te omschrijven. Traangas bemoeilijkt de ademhaling en prikkelt de neus en de ogen – vandaar de naam.

Vanaf de jaren zestig werd traangas door Europese politie-eenheden gebruikt om demonstranten te verspreiden. Sinds enige tijd zijn traangas en het `biologische' middel pepper- spray, in handzame spuitbussen verkrijgbaar als afschrikking tegen zakkenrollers, tasjesdieven en verkrachters. De Nederlandse politie heeft pepper- spray ingevoerd om agressieve arrestanten te overmannen. De busjes zijn in het criminele circuit gewild doordat ze zeer effectief zijn en, zowel voor de dader als de slachtoffers, minder gevaar opleveren dan steekwapens.

BOKSBEUGEL

Boksbeugels behoren steevast tot de oogst van preventief fouillerende politie-agenten. Hun ontstaansgeschiedenis is onderwerp van controverse. Waarschijnlijk zijn mensen in de geschiedenis onafhankelijk van elkaar op het idee gekomen om hun knokkels te versterken met hout of metaal. Japanse vechtsporters gebruikten allang boksbeugels, evenals Indiase krijgers en Amerikaanse soldaten in de loopgraven van de eerste Wereldoorlog. Naast de simpele versie (zie foto) bestaat een bijzonder gevaarlijk type boksbeugel met een enkel scherp lemmet dat tussen de knokkels uitsteekt. Dit instrument werd vroeger gebruikt in de leerindustrie bij het villen van karkassen, reden waarom men in de Wapenwet spreekt van een vilmes.

VLINDERMES

Het vlindermes is een soort tamme stiletto: het lemmet schiet niet razendsnel met behulp van een gespannen veer uit het heft, maar laat zich uitklappen door een soepele polsbeweging. De Wet Wapens en Munitie verbiedt niet alle vlindermessen per se. Alleen de messen zijn verboden waarvan het lemmet langer is dan 9 centimeter, of slechts 7 centimeter maar dan niet breder is dan 14 millimeter. Vlindermessen van nauwelijks illegale afmetingen zijn bij de gemiddelde ijzerwarenwinkel gewoon te koop.

VALMES

Een valmes, zo luidt de definitie in de Wet Wapens en Munitie, is een mes waarvan het lemmet door een druk- of vergelijkbaar ontgrendelingsmechanisme, dan wel door een zwaaibeweging rechtstandig uit het heft wordt gebracht.

De Wapenwet maakt een precies onderscheid tussen een hele reeks vergelijkbare steekwapens, zoals het valmes, het vilmes, een vlindermes en een stiletto. Deze nauwkeurige definities komen enigszins curieus over: een schroevendraaier, een breinaald en een metalen balpen zijn zeer verschillend, maar in theorie net zo gevaarlijk als het hele assortiment nauwelijks uit elkaar te houden messen.

STILETTO

Een stiletto, heet het in de Wapenwet, is een opvouwbaar mes waarvan het lemmet door een druk- of vergelijkbaar ontgrendelingsmechanisme zijdelings scharnierend uit het heft wordt gebracht. Dat is een dorre omschrijving voor het maffioso-wapen bij uitstek. Het woord komt volgens het etymologisch woordenboek van het Latijnse stilo: scherp gepunte schrijfstift waarmee op een wassen bord teksten konden worden gekrast. De stiletto is dus een fraaie illustratie van het gezegde dat de pen minstens zo gevaarlijk kan zijn als het zwaard.

PLOERTENDODER

Buigende, soms telescopische korte stok met op het eind een harde knop die in een binnenzak of damestas is mee te nemen.

De term is niet zo hardvochtig bedoeld als deze lijkt. In de negentiende-eeuwse taal van corpsstudenten was een ploert namelijk niet zo'n `schoft' als het woord tegenwoordig betekent. Een ploert was toen, althans in studentenoptiek, iemand die niet studeerde maar wel een hoop holle pretenties had.

Een ploertendoder zou tegenwoordig dus vrij kunnen worden vertaald als `knorrenknuppel'.

VECHTSTOKJES

Vechtstokjes die in Nederland in beslag worden genomen zijn vaak niet veel meer dan twee stukken bezemsteel die met elkaar zijn verbonden met een eindje scheerlijn.

Dit soort criminele huisvlijt wordt als een belediging gezien door de beoefenaars van de nunchakudo, de oosterse vechtsport waarbij dit soort stokjes, de nunchaku, een hoofdrol spelen. Deze stokjessport schijnt afkomstig te zijn van het zuidelijke Japanse eiland Okinawa, waar de nunchaku zijn oorsprong had in een onschuldige dorsvlegel. De nunchakudo is vooral populair geworden door de martiale capriolen van de jong gestorven stokjesvirtuoos en acteur Bruce Lee.

WERPSTER

De werpster is, net als de vechtstokjes, een attribuut van oosterse vechtsport. Het zijn een soort cirkelzaagjes die op een draaibank betrekkelijk makkelijk zijn te maken. Maar er is ook eenvoudig aan te komen via internet. Vooral in de Verenigde Staten zijn ze voor een habbekrats te bestellen.

Hoewel werpsterren in theorie erg gevaarlijk zijn, is in de praktijk veel oefening vereist om een doel van grote afstand te kunnen treffen. Het is weliswaar eenvoudig om iemand van nabij te treffen, maar dan kun je net zo goed een mes gebruiken.

GASPISTOOL

In een gaspistool zorgt de druk van een gaspatroon ervoor dat een kogel door de loop naar buiten wordt geperst. Aangezien de druk doorgaans niet zo groot is als die van een ontploffing van kruit, geldt dit type vuurwapen als minder gevaarlijk.

Een gaspistool wordt vaak verward met een alarmpistool dat oorspronkelijk is bedoeld om overvallers op afstand te houden. Maar andersom bewijst zo'n pistool, dat alleen maar een luide knal laat horen, omgekeerd overvallers ook een dienst. Net als alle andere vuurwapens die niks kunnen, maar wel echt lijken en dus voor overvallen geschikt zijn, is het verboden een alarmpistool in bezit te hebben.

PISTOOL

Het beroemdste criminele wapen in Nederland is op dit moment het pistool waarmee Volkert van der G. in mei 2002 Pim Fortuyn dood schoot: de Firestar Model 43. De Spaanse Firestar stamt, net als beroemder merken als Glock, Smith & Wesson, Colt en Heckler & Koch, af van de Colt M-1911, in dat jaar ontworpen door de Amerikaan John Browning.

REVOLVER

In de volksmond worden de termen pistool en revolver als synoniem gebruikt, maar dat mag eigenlijk niet. Een pistool maakt gebruik van een munitiemagazijn, een clip, zoals de eerder omschreven Firestar waarmee Van der G. Pim Fortuyn neerschoot. Een revolver heeft een ronddraaiend, `revolverend', magazijn dat na elk schot een nieuwe patroon voor de loop plaatst. De bekendste revolver is zonder twijfel de `punt 44 Magnum', door Clint Eastwoods alter ego, de onbehouwen politierechercheur Dirty Harry aangeduid als ,,the most powerful handgun of the world''. Met een pistool is dus ook geen Russisch roulette te spelen, aangezien de uitslag altijd vaststaat.

RIOTGUN

Zeer onaangenaam vuurwapen dat, als een hagelgeweer, loodpallets rondsproeit. Dit wapen is geladen met een handvol patronen die met een pompende beweging aan een handvat onder de loop in de loop worden gebracht. Vanwege de grote vuurkracht zijn riotguns veelvuldig in gebruik bij arrestatieteams van de politie en bij commando-eenheden die zijn getraind in straatgevechten. Om dezelfde reden zijn ze in het criminele milieu in trek. De Belgische Bende van Nijvel die bloedig huis hield in Belgisch Brabant in de eerste helft van jaren tachtig, maakte gebruik van riotguns. Bij een reeks overvallen vielen toen bijna dertig doden.

GELUIDDEMPER

Een geluiddemper – hier gemonteerd op een Skorpion automatisch pistool van Tsjechische makelij – maakt een toch al illegaal vuurwapen nog strafbaarder. Een vuurwapen kan in theorie nog afschrikwekkend zijn bedoeld, maar een geluiddemper maakt dit tot een zuiver moordwapen.

Sommige geluiddempers zitten geïntegreerd in het wapen zelf, meestal moeten ze op de loop worden geschroefd. Er bestaat ook een doe-het-zelf geluiddemper: men neme een metalen buis waarin schroefdraad is aangebracht zodat deze op een loop kan worden gemonteerd. De buis moet vervolgens worden opgevuld met kroonkurken.

AUTOMATISCH WAPEN

Bij een gewoon vuurwapen zoals een pistool verlaat één kogel de loop per keer dat de trekker wordt overgehaald. Een automatisch wapen, zoals de hier getoonde Amerikaanse M-16, vuurt vanzelf een stroom kogels af zolang de trekker naar achter is getrokken. In het Nederlandse milieu zijn automatische wapens zeldzaam, doordat ze te veel aandacht trekken. Maar afwezig zijn ze ook zeker niet. Vooral Uzi's van het leger vonden vroeger hun weg van de dienstplichtigen-

kazerne naar de illegaliteit. De in september 1999 in Amsterdam gearresteerde Mink K. maakte het heel bont: hij was in het bezit van een ultramodern vuurwapenarsenaal waar een heel peloton commando's mee kon worden uitgerust.

HANDGRANAAT

Handzaam explosief, dat al bestaat sinds het midden van het vorige millennium. De lont is vervangen door een betrouwbaarder ontstekingsmechanisme dat ervoor zorgt dat de handgranaat pas na een paar seconden ploft. Sommige handgranaten laten alleen een harde knal horen, andere zijn door rondvliegende scherven tot op vele meters dodelijk. Het aantal in beslag genomen handgranaten nam in de jaren negentig toe. Dat kwam met name door de grote voorraden die op de internationale markt terechtkwamen door de oorlog in Joegoslavië en het ineenstorten van het regime van Albanië.