Geen woorden maar taarten

Of er nog gestemd werd? Zo luidde de vraag van een particuliere belegger deze week op de jaarvergadering van Ahold, terwijl hij driftig met zijn blauwe stemformulier zwaaide.

,,Stemmen? Dat duurt weer een uur'', antwoordde president-commissaris en tijdelijk topman Henny de Ruiter en hij toverde tegelijkertijd een scherm te voorschijn waarop een taartdiagram keurig aangaf dat stemmen geen zin meer had. Vooraf uitgebrachte stemmen van grote aandeelhouders maakten een stemronde in het Schevenings Circustheater bij voorbaat overbodig.

Het was meteen het laatste teken van leven van professionele beleggers. Op Aholds vergadering moest het overgebleven bestuur en de raad van commissarissen zich verantwoorden voor het schandaal bij het Zaanse concern en de miljarden euro's beurswaarde die daardoor in rook zijn opgegaan. Natuurlijk, directeur Peter Paul de Vries van de Vereniging van Effectenbezitters voelde het bestuur aan de tand, en bedrijfsonderzoeker Pieter Lakeman liet zich ook gelden.

Maar waar was het ABP of PGGM, de grootste pensioenfondsen van Nederland die gezamenlijk de verantwoordelijkheid dragen voor de financiële toekomst van meer dan vier miljoen inwoners? Deze pensioenfondsen, waar de ,,klanten'' verplicht hun pensioengelden laten beheren, verhogen de pensioenpremies met de maximaal toegestane waarde, onder meer omdat de beleggingsresultaten zo tegenvallen. Het Ahold-schandaal raakt iedereen.

De relatie tussen het management van een bedrijf en een onfortuinlijke belegging dringt zich niet vaak zo sterk op als bij Ahold. Maar de Nederlandse pensioenfondsen hadden deze week kennelijk geen vragen. Dat ze niet in Ahold beleggen is onwaarschijnlijk. Alle grote Nederlandse beleggingsreuzen steken een deel van hun geld in de toonaangevende Nederlandse bedrijven uit de AEX-index. En daar hoort Ahold ook bij.

Oplichtende directeuren zijn van alle tijden, het gaat erom hoe je ze het beste in het gareel houdt. Sinds de scheiding van bestuur en eigendom, al bij de zeventiende-eeuwse VOC, is dat een terugkerende vraag. Juist de professionele beleggers laten het al jaren afweten bij de disciplinering van megalomane bestuurders.

De vergadering bij Ahold was een schrijnend voorbeeld van machtige beleggers die hun verantwoordelijkheid niet nemen. De achterban zou zijn pensioenfonds moeten aanspreken, maar de stem is zwak van een klant met gedongen winkelnering. De falende bestuurder heeft het erg makkelijk in Nederland.