Bush behaalt belastingsucces

Ondanks kritiek op het begrotingstekort, wist Bush een forse verlaging van de belastingen aangenomen te krijgen. Een eerste succes op weg naar herverkiezing.

President Bush zette gisteren de eerste formele stap op weg naar een tweede ambtstermijn. Hij vierde zijn gooi naar herverkiezing met een politiek succes: aanneming door de Senaat van een omvangrijk plan tot belastingverlaging, dat maanden aan de rand van de afgrond zweefde.

Bush had begin dit jaar een pakket verlagingen voorgesteld die 726 miljard in tien jaar zouden gaan kosten. Ruim de helft bestond uit afschaffing van de dividendbelasting. De Senaat aanvaardde donderdagnacht een plan dat officieel 350 miljard dollar in tien jaar gaat kosten.

Ogenschijnlijk heeft de president dus een flinke veer gelaten. Maar bij nader inzien valt dat mee, al staat de uiteindelijke uitkomst nog niet vast: het Huis van Afgevaardigden (dat een pakket van 550 miljard aannam) gaat volgende week onderhandelen met de Senaat over een compromispakket. Het Witte Huis speelt daarbij op de achtergrond een belangrijke rol.

Nu al is duidelijk dat de president reden heeft feest te vieren. Niet alleen gaan de tarieven voor de inkomstenbelasting versneld omlaag, zoals hij wilde, er komt ook een minstens een halvering van de dividendbelasting uit de bus, mogelijk toch een afschaffing. De grootste winst schuilt voor Bush vooral in de acceptatie van belastingverlaging als een jaarlijks terugkerende logica.

Het succes werd niet zonder inspanning geboekt. Voorjaar 2000 deed een derde van de Democraten met de Republikeinen mee aan het binnenhalen van de eerste grote belastingverlagingsronde, die officieel 1.350 miljard over tien jaar zou gaan kosten. Dit keer bleven alle 49 Democraten minus twee bij elkaar in hun verzet tegen nieuwe verlagingen. Als belangrijkste redenen daarvoor golden het intussen sterk opgelopen begrotingstekort en de harde campagnes die Bush sindsdien heeft gevoerd in de thuisstaten van Democratische meestanders van toen.

Van de Republikeinse senatoren waren er ditmaal drie die vergroting van het begrotingstekort onverantwoord vonden. Het tekort kan dit jaar oplopen tot 300 miljard dollar, volgens Citibank zelfs tot 500 miljard dollar. Zowel de slappe economie als de oorlog in Irak hebben daar aan meegewerkt, maar verdere belastingverlaging kan het gat alleen maar groter maken

Het argument dat president Bush steeds heeft gegeven voor een ruim pakket is: hoe meer geld bedrijven en vermogenden overhouden, des te meer zij investeren en nieuwe banen er komen. Hoewel het banenscheppend vermogen van de afschaffing van dividendbelasting door veel economen wordt ontkend, hecht de president er sterk aan. Om dat element te redden, hebben medestanders van de president hun toevlucht moeten nemen tot een bijzondere kunstgreep: een `zonsondergangbepaling'.

Omdat de Republikeinen in de Senaat alleen maar steun uit eigen kring konden krijgen als het pakket de 350 miljard niet te boven ging, hebben de grootste voorstanders van afschaffing van dividendbelasting die maatregel in het eerste jaar voor 50 procent opgenomen, daarna wordt de belasting voor drie jaar afgeschaft.

Als er niets gebeurt wordt de belasting daarna weer volledig in ere hersteld, maar de Republikeinen hopen een niet-verlenging dan te kunnen voorstellen als een belastingverhoging, een maatregel zo impopulair dat wie dan leeft in het Congres er alsnog voor terugdeinst. Als de afschaffing dus toch permanent wordt, kost het huidige Senaatspakket volgens onafhankelijke bronnen eerder 600 dan 350 miljard, nog meer dan het Huis van Afgevaardigden aandurfde. President Bush kan alleen maar winnen naarmate het compromis verder zijn kant op komt.