Vertolker van recht en orde

Robert Stack, die woensdag op 84-jarige leeftijd is overleden, heeft meer dan veertig filmrollen op zijn naam staan, maar er was één rol die hem meer dan alle andere beroemd maakte: die van de rechtschapen misdaadbestrijder Eliot Ness in de tv-serie The Untouchables. Met zijn wilskrachtige kaken, zijn ogen die alles doorzagen, en het nimmer falende machinegeweer in de aanslag, was hij het toonbeeld van de Amerikaan die pal stond voor recht en orde in het vuurwapengretige Chicago van de jaren dertig.

Robert Stack kwam uit een geslacht van circusexploitanten en operazangers, en maakte zelf al op zijn twintigste, als vanzelf, zijn entree in de Paramount-studio's in Hollywood. Hij debuteerde in de film First love (1939), waarin hij de prille Deanne Durbin haar eerste filmkus mocht geven. Tot zijn andere films uit die eerste jaren behoren de geraffineerde komedie To be or not to be (1942) van Ernst Lubitsch en het melodramatische Written on the wind (1956) van Douglas Sirk. De seksueel gefrustreerde man die hij daarin speelde, leverde hem een Oscar-nominatie op.

The Untouchables werd in Amerika uitgezonden van 1959 tot 1963, en was ook op de Nederlandse televisie te zien. De serie maakte diepe indruk door de bijna documentaire zwartwit-stijl, inclusief de gezaghebbende commentaarstem, en de toen nog ongebruikelijke hoeveelheid geweld. Eliot Ness was de man uit één stuk, die onvervaard optrad tegen de door Al Capone beheerste criminaliteit. Stack stond naar zijn zeggen geheel aan Ness' kant, hoewel hij er op latere leeftijd veel aardigheid in had om zichzelf te parodiëren in kluchtfilms als 1941 (1979) en Airplane! (1982). Maar hij bleef aan de goede kant van de wet staan: sinds 1989 presenteerde hij de tv-serie Unsolved Mysteries, een Amerikaans soort Opsporing verzocht.