Turkse depressies

Nederland telt zo'n achthonderd buurthuizen. De Achterpagina bezoekt er deze week elke dag één. Vandaag een cursus voor depressieve Turkse vrouwen in Deventer.

Het is altijd de vraag hoeveel cursisten er komen opdagen. Charlotte Koster begon met zes vrouwen, daarvan viel er eentje af. Vanochtend zijn er drie verschenen bij Aydinlik günler, karanlik günler (Lichte dagen, donkere dagen), een cursus voor depressieve Turkse vrouwen. De vrouwen zijn tussen de 32 en 43 jaar en spreken nauwelijks Nederlands. Door op een formulier bij te houden wat ze de hele week doen, moet een beter gevoel over hun bezigheden en henzelf ontstaan. Cursusleidster en ook tolk Ergül Gürses vertaalt vanochtend in het evangelische wijkcentrum Oase in Deventer wat de cursisten in het Turks en wat Riagg-cursusleidster Koster in het Nederlands, elkaar proberen te vertellen.

Over Fatma zegt Gürses: ,,Dinsdag was heel goed voor haar. Zij geeft tien punten. Ze is met vriendinnen naar de stad gegaan. Haar man heeft het kind naar zijn zus gebracht.''

Koster: ,,Je had lekker een dagje voor jezelf.''

Gürses: ,,Donderdag zij was een beetje boos. Tot twaalf uur heeft zij geslapen, beetje huishoudelijk werk gedaan. Haar man is vaak afwezig en dat vindt ze saai. Thuis alleen.''

Koster: ,,Was het echt een slechte dag, of gewoon een iets mindere?''

Gürses: ,,Zij is soms alleen, maar niet eenzaam. Zaterdag was niet een goede dag, zij was boos. Haar man kocht een computer voor zijn zoon, maar zij is al bijna een jaar hier en hij doet niets voor haar. Zij beetje jaloers.''

,,No, not jealous'', antwoordt Fatma opeens. ,,Is different. Upset.''

Koster: ,,Het is duidelijk dat het allemaal veel stress geeft.''

De cursus beslaat veertien bijeenkomsten. Bovendien krijgen de vrouwen huiswerk op. Deze week moesten ze op een lijst aangeven welke activiteiten ze zevkli vinden, leuk. Op de lijst staan 76 verschillende bezigheden als koken, over de toekomst praten, uzelf goed verzorgen, bowlen, rust en stilte hebben, vrijen en puzzelen. Dan mag Sati via de tolk over haar week vertellen. ,,Vrijdag was zij ook weer thuis, slechte dag voor haar. Als ze thuis is denkt ze altijd slechte dingen. Krijgt ze angst en zo.''

Koster: ,,Als de angst heel erg sterk is, is het goed iets anders te gaan doen. Een stuk fietsen, in de tuin werken. Je kunt niet tegelijk iets doen wat je leuk vindt en bang zijn.''

Gürses: ,,Ze zei: soms heb ik geen zin iets te doen.''

Koster: ,,Zie je het verband dat je je beter voelt als je niet thuis blijft zitten?''

Gürses: ,,Ze wil misschien naar het buurthuis, naar sporten voor vrouwen. Maar dat durft ze niet. De schoonzus kan ook niet meegaan, die heeft twee kinderen. Daar moet ze op passen. In een groep zijn vindt ze eigenlijk niet leuk, ze wil graag alleen zijn. En als ze thuis aan slechte dingen denkt, duurt dat dagen. Maakt altijd beetje moe.''

Koster: ,,Ja, dat is logisch, hè. Als je gespannen bent kost dat een hoop energie. Was de angst deze week al minder? Vorige keer was dat bijna elke dag.''

Gürses antwoordt dat Sati deze week minder angst had. Daarna, zonder er iets over aan de ineengedoken en sombere Sati te vragen: ,,Het gaat iets beter nu, zij ziet er heel goed uit deze week.'' De tolk kijkt naar Koster en zoekt bevestiging. ,,Toch?''