Topsporter geeft Defensie uitstraling

Defensie profileert zich als trotse werkgever van potentiële deelnemers aan de Olympische Spelen. Onder hen vijf judoka's die vanaf vandaag deelnemen aan de EK.

Gelukkig woont Indra Angad-Gaur niet in Rusland. Alleen maar sporten en verder niets? Nederlands beste floretschermster moet er niet aan denken. ,,De grijze cellen willen ook wat.''

Twee jaar geleden trad Angad-Gaur (29) in dienst bij de Nederlandse krijgsmacht, als pr-medewerkster op het ministerie van Defensie. Op zoek naar een passende werkkring waar ze haar sportieve én maatschappelijke ambities kon combineren, kwam de schermster terecht bij het Bureau Internationale Militaire Sport, dat kort daarvoor een open sollicitatie had uitgezet bij de schermbond. Het uitdragen van het sportieve imago van Defensie is sindsdien de voornaamste taak van de meervoudig nationaal kampioene.

Gunstige (top)sportcondities en -faciliteiten speelden destijds een belangrijke rol bij haar keuze voor de strijdmacht. Maar laat niemand denken dat Angad-Gaur, doctorandus in de maatschappijgeschiedenis, duimen zit te draaien achter haar bureau in Den Haag. ,,Ik geef wel degelijk inhoud aan mijn functie. Dat wil ik niet alleen, dat wil Defensie ook: geen baan op basis van je naam en status, maar een baan omdat je ook maatschappelijk iets in je mars hebt.''

Haar werkgever stelt zich coulant op. Eerste luitenant Angad-Gaur beheert grotendeels haar eigen agenda. ,,Ongeveer fifty-fifty'' is in haar geval de verdeling tussen sport en werk. ,,Aan het einde van het kalenderjaar moet m'n saldo kloppen. Als ik straks op trainingskamp ben ter voorbereiding op een toernooi, zien ze me hier een paar weken niet. Die vrijheid heb ik, al dien ik vooraf uiteraard wel duidelijke afspraken te maken.''

Defensie koestert topsporters als Angad-Gaur. Potentiële deelnemers aan de Spelen versterken het imago én het prestige van de krijgsmacht, stelt majoor Hans Goedings, plaatsvervangend hoofd van Bureau Internationale Militaire Sport. ,,Topsporters belichamen de kenmerken waar wij voor staan: discipline, kracht, moed, doorzettingsvermogen, weerbaarheid. Ze zijn in die zin ons visitekaartje. Ze vergroten onze uitstraling en dus onze aantrekkingskracht.''

Door de dienstplicht was Defensie decennialang het aangewezen vangnet van en voor topsporters. Maar met de afschaffing van de opkomstplicht (1996) verdween ook het speciale programma voor honderd dienstplichtige topsporters. Goedings: ,,Omdat er een gat viel, ook in onze prestaties bij militaire kampioenschappen, en wij veel waarde hechten aan ons prestige en ons imago, is toen besloten tot de opzet van een op maat gesneden programma voor individuele topsporters.''

Dertien leden telt de zogeheten Defensie Topsport Selectie (DTS) inmiddels. Goedings zou dat bescheiden aantal zowel het Duitse als het Italiaanse leger telt zo'n vijfhonderd topsportplaatsen graag uitbreiden. ,,Maar in tijden van bezuinigingen is dat elders binnen de organisatie moeilijk te verkopen.'' Niettemin denkt de sportofficier bij de Koninklijke Luchtmacht nog enige ruimte te hebben. ,,Tot maximaal twintig.''

Grootste blikvanger is Mark Huizinga, de olympisch judokampioen van `Sydney 2000' die zes jaar geleden als een van de eersten een topsportcontract tekende bij het leger. Sinds de gouden medaille van de eerste luitenant bij de Koninklijke Luchtmacht is sprake van `een Huizinga-effect': meer en meer A- en B-sporters zijn op de hoogte van het topsportvriendelijke klimaat binnen de krijgsmacht en melden zich aan.

Waren het lange tijd louter vechtsporters die in aanmerking kwamen voor een contract, sinds kort maken ook twee atleten deel uit van de topsportgroep die over ruim drie maanden officieel wordt gepresenteerd aan pers en publiek: hoogspringer Wilbert Pennings en middenlange-afstandsloper Bram Som. Maar dat de martial arts zijn `oververtegenwoordigd' is geen toeval. Schermen (Angad-Gaur en Sonja Tol) en schieten (Dick Boschman) zijn sporten die zijn ontsproten aan het leger. Judo (Huizinga, Dennis Meijer, Deborah Gravenstijn, Daniëlle Vriezema en Claudia Zwiers) en taekwondo (Dennis Bekkers, Dennis Mollet en Virginia Lourens) symboliseren in hoge mate de essentie van Defensie: de kunst van het aanvallen en het verdedigen.

Maar Defensie hoopt niet alleen extern goede sier te maken met wat zij als haar raspaarden beschouwt. Intern vervullen de topsporters evengoed een voorbeeldfunctie. Goedings: ,,Mark, Indra en de anderen dragen stilzwijgend de boodschap uit die wij prediken: beweeg, leef gezond en hang 's avonds na gedane zaken niet aan de bar met een sigaret in je mond.''

Die stille hint blijft niet onopgemerkt, heeft Angad-Gaur gemerkt. ,,Laatst deed ik voor de lol mee aan onze zwemkampioenschappen. Dat wordt op prijs gesteld: een topsporter die zich niet onttrekt aan `normale' activiteiten. Dat werkt inspirerend.''

Dat is nodig ook. Het grote publiek mag de militaire WK's dan als een B-evenement beschouwen, in eigen kring weegt het belang van de jaarlijkse krachtmetingen zwaar. Dáár staat de eer op het spel. In veel disciplines doen die toernooien bovendien niet onder voor een regulier EK of een WK. Angad-Gaur staat bij miltaire kampioenschappen regelmatig oog in oog met de internationale top. ,,Zelfde namen, zelfde gezichten.''

Zelfde voorkeursbehandeling ook. Zo zijn topsporters uitgesloten van deelname aan vredesmissies in den vreemde. ,,Als ik daar ben, kan ik geen wereldkampioen worden'', zegt Angad-Gaur. Het grootste voordeel is echter zekerheid, stelt de schermster. ,,Na mijn sportcarrière ben ik verzekerd van een goede baan. Dat geeft rust.''