Justitie Arnhem: niet alle Roma zijn dieven

Het openbaar ministerie in Arnhem distantieert zich van de uitlatingen van officier van justitie M. van Elsdingen. Die stelde woensdag naar aanleiding van een strafzaak tegen een Roma-familie uit Ede dat ,,de hele Nederlandse Roma-gemeenschap bezig is met het plegen van misdrijven''. ,,Zijn standpunt is niet het officiële standpunt van het openbaar ministerie'', zei persofficier M. van der Mark vandaag.

De Landelijke Roma Stichting eist excuses van Van Elsdingen. Voorzitter G. Abdula van de stichting heeft een klacht ingediend bij het Landelijk Bureau ter bestrijding van Rassendiscriminatie. Abdula erkent dat criminaliteit binnen de Roma-gemeenschap voorkomt, maar niet in die mate zoals Van Elsdingen stelt. ,,Hij heeft mensen beschadigd'', aldus Abdula.

Van Elsdingen verklaarde woensdag na afloop van de zitting tegen de Roma-familie achter zijn woorden te staan en niet bang te zijn voor repercussies. Van Elsdingen baseerde zich naar eigen zeggen onder meer op politie-onderzoek in deze strafzaak en op rapporten van de reclassering en kinderbescherming. De zaak tegen de Roma-familie uit Ede vloeit voort uit een onderzoek dat een jaar heeft geduurd en waaraan werd meegewerkt door dertig politieambtenaren. In 2000 en 2001 is er een vergelijkbaar onderzoek naar criminele activiteiten van Roma gehouden, vooral valsemunterij.

De Landelijke Sinti en Roma Organisatie (LSO) te Best vindt de uitspraken ,,verschrikkelijk'' en ,,racistisch''. Een woordvoerster zegt dat de stichting ,,ontzet'' was. LSO zegt dat er naast de 4.000 Sinti-zigeuners – de term `zigeuner' is overigens in de ban, vergelijkbaar met `nikker' – officieel circa vijfhonderd Roma in Nederland wonen. Deze mensen zijn kort na de Tweede Wereldoorlog in Nederland neergestreken. Een tweede groep werd in de jaren zeventig toegelaten en woont voor een groot deel in Ede.

Daarnaast zijn er enkele honderden asielzoekers die zich Roma noemen. LSO wijst erop dat het aantal Roma fors zal stijgen als de inwoners van de nieuwe Oost-Europese EU-lidstaten in 2004 verruimde toegang tot Nederland krijgen. In Tsjechië en Hongarije wonen honderdduizenden Roma. Dit geldt ook voor Roemenië, dat mogelijk in 2007 lid van de EU wordt.

Ook oud-Kamerlid J. Verspaget (PvdA) vindt de uitspraken van Van Elsdingen ,,zonder meer racistisch''. Ze heeft inmiddels een klacht ingediend bij de ECRI (European Commission against Racisme and Intolerance) en bij het European Roma Rights Centre in Boedapest. Verspaget was van 1996 tot maart 2003 voorzitter van de Specialist Group on Roma/Gypsies van de Raad van Europa.

Verspaget wijst erop dat in de jaren negentig met de vluchtelingenstroom uit voormalig Joegoslavië en andere Oost-Europese landen een groot aantal Roma in Nederland onderdak vond. Zij schat dat ,,in totaal tussen de vier- en tienduizend Roma in Nederland wonen''. ,,Maar'', zegt ze, ,,velen van hen zijn goed geïntegreerd en maken geen gebruik van hun Roma-identeit, vaak uit angst opnieuw te worden gediscrimineerd. In tegenstelling tot onze `eigen', `historische' Sinti en Roma zijn veel personen van de laatste lichting goed opgeleid. Zij hebben vaak universitair onderwijs genoten. Pijnlijk dat de grove uitspraak van de officier van justitie deze mensen weer op achterstand zet.''

Crimineel gedrag vormt volgens voorzitter Abdula van de Landelijke Roma-stichting vooral een probleem bij de Roma die direct na de Tweede Wereldoorlog en in de jaren zeventig naar Nederland zijn gekomen. De Roma die uit Midden- en Oost-Europa zijn gevlucht, zijn volgens hem wel zonder problemen geïntegreerd.