Gevecht tegen de STER-reclame

Goede Waar & Co strijdt voor gezonde voeding en `eerlijke' kleding. Ondanks het beperkte budget van de consumentenvereniging zijn er belangrijke vorderingen geboekt. ,,Wij zijn een professionele organisatie.''

De geitenwollen sokken zijn uitgetrokken en verbrand. Noem Goede Waar & Co vooral niet meer stoffig, want de consumentenvereniging is een professionele organisatie, die met ,,gedegen onderzoek en objectieve informatie'' (aldus de website) bedrijven het vuur aan de schenen wil leggen. Goede Waar & Co kwam in 2002 voort uit de Alternatieve Konsumenten Bond (AKB). Deze consumentenvereniging was onder meer verantwoordelijk voor het Eko-keurmerk voor biologische voedingsmiddelen.

Met de nieuwe naam wil Goede Waar & Co meer de publiciteit opzoeken en directer de consument aanspreken. Het eerste jaar verliep echter moeizaam, zo bleek gisteren tijdens de algemene jaarvergadering in Amsterdam. De consumentenvereniging is grotendeels afhankelijk van subsidies van het ministerie van VROM, maar dat maakte in 2002 minder geld vrij voor Goede Waar & Co. Omdat het contributiegeld van de ruim 3.000 leden niet toereikend was, kwam een aantal banen (Goede Waar & Co heeft 25 medewerkers) op de tocht te staan. De redding kwam van de Stichting VSB Fonds, dat zich toelegt op goede doelen en met een fiks bedrag over de brug kwam.

Het stelde Goede Waar & Co in staat verder te gaan en zijn `missie' te vervullen. De consumentenvereniging wil dat de consument gezondere en betere producten koopt. Maar die weet vaak niet hoe een product gemaakt is, of wat er nou eigenlijk in zit. Goede Waar & Co doet daarom onderzoek naar voedsel en kleding om daarna de consument daarover te informeren. Aandachtsgebieden zijn `eerlijke' voeding zoals onbespoten groenten en fruit, gentechvrije producten en `schone' kleding. ,,Zolang de belangen van mens, dier en milieu ter harte worden genomen'', zegt Hans Geluk, directeur van Goede Waar & Co.

Samen met zijn collega's voerde Geluk vorig jaar actie tegen grote bedrijven, die in de ogen van Goede Waar & Co niet aan die belangen voldeden. Een belangrijk wapenfeit was de actie tegen Vendex/KBB, het moederconcern van Hema, V&D en Bijenkorf. Enkele kledingfabrieken van Vendex in India bleken het grondwater zodanig te vervuilen dat het onbruikbaar werd als drink- en irrigatiewater. Na een brievenactie van Goede Waar & Co, die gepaard ging met veel publiciteit, besloot Vendex de klachten te onderzoeken en een proefproject te starten.

Ook voedingsconcern Nestlé werd bestookt, omdat het genetisch gemanipuleerde stoffen in zijn chocoladerepen zou stoppen. Een gesprek met de algemeen directeur van Nestlé Nederland had geen resultaat: hij gaf geen krimp. ,,De bedrijven gaan niet snel overstag'', constateert Geluk. Pas als ze publiekelijk gebrandmerkt worden als milieuvervuiler of kinderwerkgever, gaan ze over tot actie, meent hij. En dit is moeilijk, want tegenover één brievenactie staan de talloze reclamespotjes van deze bedrijven: ,,Het is vechten tegen de STER-reclames.''

De verantwoordelijkheid ligt dan ook bij de consument, zegt Geluk. Hij schat dat twee miljoen Nederlanders bereid zijn om `verantwoord' te consumeren. Het is daarom zaak hen op hun koopgedrag aan te spreken en bewust te maken. Bijvoorbeeld van het feit dat sperzieboontjes uit Kenia 7.000 kilometer hebben gevlogen en daardoor ernstig het milieu vervuilen. Of dat de aankoop van biologische kip tegelijk een protest is tegen de bio-industrie. Dat biologisch voedsel in de regel duurder is dan `normale' producten speelt steeds minder een rol, denkt Geluk. De consument is de ,,enige democratische macht'' die het verschil kan maken, gelooft Geluk: ,,Hij stemt iedere dag weer met zijn boodschappentas.''