`D66 zal wel vóór stemmen'

Veel D66-leden vinden het regeerakkoord te rechts. Maar de tegenstanders verwachten op het congres in de minderheid te zijn.

D66-lid Aat van Gurp durft het zichzelf niet aan te doen zondag naar het congres van zijn partij te gaan. Het gemeenteraadslid uit het Zuid-Hollandse Leiderdorp is ,,heel fervent tegenstander'' van deelname van D66 aan het kabinet met CDA en VVD, waarover de leden zich zondag uitspreken. Maar hij vreest ,,te veel emotie'' bij zichzelf. Hij verwacht dat ,,wij, de tegenstanders, in de minderheid zullen zijn''. Daarom staat hij nu voor een andere afweging: blijft hij lid? De reden: ,,Ik voel mij een sociaal-liberaal. Maar dat sociale, dat wordt niks in een regering met CDA en VVD. Het CDA wordt ook steeds rechtser.''

De verwachting dat de D66-leden zondag instemmen met regeringsdeelname leeft alom bij de Democraten. Ook in Groningen, Friesland, Zeeland waar de afgelopen weken veel protest klonk tegen de regeerplannen van de Tweede-Kamerfractie. Tegenstander Sietske Inberg, fractievoorzitter van D66 in de raad van Leeuwarden: ,,De druk op de leden is enorm. Ze willen dat we instemmen.'' Provinciaal partijbestuurder Alex Hijgenaar, Zeeland (geen voorstander): ,,Ik verwacht veel uitleg, maar ook véél peptalk.'' Gronings afdelingsvoorzitter Bart Slagter (tegen): ,,Ik ga uit van een meerderheid vóór.''

Bij D66 staat het partijcongres open voor alle leden die hun contributie hebben betaald. De zaal biedt 1.800 plaatsen, de partij verwacht minimaal 1.500 leden. Uit vrees dat juist veel teleurgestelde tegenstanders zouden wegblijven probeerde de Groningse afdeling aan te zetten tot een ledenreferendum in plaats van het congres. Begin deze week gaven de Groningers hun pogingen de benodigde 400 handtekeningen te verzamelen op. Ze hadden er 274. In een persbericht schreven zij dat veel tegenstanders van deelname aan het kabinet aangaven ,,het al te laat te vinden, om het nog tegen te houden''.

Ook het congres is trouwens kortetermijnwerk. Vanmiddag rond vier uur kunnen de leden naar verwachting het regeerakkoord van de D66-website plukken, daarna rest hen twee uur om moties in te dienen. Slagter heeft er al een tegen deelname klaarliggen.

De bezwaren van de tegenstanders gaan vooral over het milieu en het sociale gezicht, de ingrepen in de WW, WAO, de bijstand. Ingman weet van tientallen verontruste leden uit Friesland die komen omdat ze zich zorgen maken over het milieu, het openhouden van Borssele en, vooral, het eigen risico in de zorg dat in het regeerakkoord wordt aangekondigd. Slagter: ,,Dat wij sociaal-liberaal zijn betekent dat we opkomen voor de zwakkeren. Die sfeer ontbreekt totaal. Dan kunnen we net zo goed opgaan in de VVD.''

Toch sluiten Inberg, Hijgenaar en Slagter niet uit dat zij zelf nog overtuigd worden door voorman Dittrich, die ,,als een leeuw'' wil vechten voor kabinetsdeelname. Hij zal schermen met de 700 miljoen extra voor onderwijs. Slagter: ,,Meer dan een miljard was onrealistisch. We zijn klein.'' Hij heeft de gekozen burgemeester, maar geen referendum. ,,Belangrijk, maar niet zoals onderwijs en economie'', zegt Hijgenaar. Dittrich krijgt de leden mee als hij aantoont dat D66 toch ,,een verschil maakt'' in sociaal en milieubeleid.