VS: Riad had meer kunnen doen tegen Al-Qaeda

De Verenigde Staten hebben gisteren scherpe kritiek geleverd op de Saoedische regering omdat die meer had kunnen doen om de aanslagen van maandag op drie westerse wooncomplexen in Riad te voorkomen. Bij de aanslagen kwamen 34 mensen, onder wie acht Amerikanen, om het leven. Onder de 34 zijn ook negen daders. Maar Washington onderstreepte tegelijk dat Saoedi-Arabië een bondgenoot blijft in de oorlog tegen het terrorisme.

Een presidentiële afgezant, Stephen Hadley, bezocht volgens de televisiezender ABC vorige week Saoedi-Arabië om de autoriteiten specifiek te waarschuwen voor een ophanden zijnde aanslag door Osama bin Ladens terreurnetwerk Al-Qaeda. Maar, zo klaagde de Amerikaanse ambassadeur in Riad, Robert Jordan, gisteren, de Saoediërs namen geen extra veiligheidsmaatregelen. De woordvoerder van het Witte Huis, Ari Fleischer, verbreedde de kritiek: ,,Saoedi-Arabië moet zich rekenschap geven van het feit dat het terroristen binnen zijn land heeft, en dat hun aanwezigeid evenzeer een bedreiging is voor Saoedi-Arabië als voor Amerikanen en anderen die in Saoedi-Arabië leven en werken''.

Maar de woordvoerder onderstreepte ook dat er geen sprake is van een herbezinning op het Amerikaanse bondgenootschap met Saoedi-Arabië. Dat is wat de terroristen willen, zei hij, maar ,,dat zal niet gebeuren''. De Nationale veiligheidsadviseur, Condoleezza Rice, zei zelfs dat ,,wij zullen proberen onze samenwerking te intensiveren''.

Washington heeft onlangs juist de terugtrekking van het grootste deel van zijn troepen in het land aangekondigd. Deze waren Bin Laden sinds hun komst in 1990 een doorn in het oog. Maar circa 35.000 Amerikaanse en 30.000 Britse gastarbeiders blijven een belangrijke rol spelen in met name de Saoedische olie- bank- en communicatiesectoren. In totaal werken er 6 miljoen buitenlanders in het land; de Saoedische economie is volstrekt afhankelijk van hen.

Riad op zijn beurt erkende gisteren in een ongebruikelijk vertoon van openheid leemten in de veiligheidsmaatregelen: ,,We moeten leren van onze fouten en proberen onze resultaten op dit gebied te verbeteren'', aldus minister van Buitenlandse Zaken prins Saud al-Faisal. Voorts onthulde hij dat 15 Saoedische staatsburgers voor de aanslagen verantwoordelijk waren, van wie er kennelijk zes voortvluchtig zijn. Maar hij gaf geen verdere bijzonderheden. Niettemin was dit een opmerkelijke erkenning. Het kostte Riad na de aanslagen van 11 september 2001 vele maanden voor het toegaf dat er onder die 19 daders 15 Saoediërs waren.

Een zes leden tellend team van de Amerikaanse Federale Recherche arriveert vandaag in Saoedi-Arabië om te helpen in het onderzoek naar de aanslagen. Dergelijke hulp bij eerdere aanslagen, in 1995 en 1996, leidde tot frictie omdat de Saoediërs de Amerikanen geen toegang tot verdachten gaven. Maar volgens Amerikaanse regeringsfunctionarissen is de samenwerking sindsdien verbeterd.