Sorbonne

Om een beter beeld te krijgen van de invloeden op figuren die als grondlegger van een bepaalde beweging worden beschouwd, kan een schets van hun intellectuele achtergrond nuttig zijn.

Dit tracht Leo Kwarten te doen in zijn artikel `Bloed en bodem van de Ba'ath' (M, 3 mei).

Kwarten glijdt daarbij echter ernstig uit in de opening van zijn artikel over Michel Aflaq. Hij stelt dat ,,de Parijse Sorbonne de meest meedogenloze ideologen van de wereld heeft gevormd''. Dat kan zo zijn, maar de voorbeelden waarmee hij aankomt raken kant noch wal en hebben een criminaliserend effect op de voornoemde universiteit.

Pol Pot heeft inderdaad in Frankrijk gestudeerd. Na het volgen van een ambachtsschool in Kompong Cham (Cambodja) vertrok bij in 1950 met een studiebeurs naar Frankrijk om zich daar verder te bekwamen aan een Franse middelbare technische school in radiotechniek en als electriciën (studie niet voltooid). Zijn voornaamste intellectuele mentoren waren gedurende die twee jaren in Frankrijk Keng Vannsak en Thiounn Mumm.

Vannsak die vóór zijn vertrek naar Frankrijk bekend stond als radicaal sloot zich niet aan bij de Franse communistische partij en studeerde Cambodjaanse linguïstiek in Parijs. Hij had de meeste invloed op Pol Pot.

Naast Vannsak was Thiounn Mumm raadgever van Pol Pot. Deze Cambodjaan heeft eerst in Hanoi gestudeerd. In 1946 vertrok hij naar Frankrijk waar bij toegepaste wetenschappen ging studeren. Na eerst zelf lid te zijn geworden van de Franse communistische partij in 1951 haalde hij Pol Pot in 1952 ook hiertoe over. Noch Pol Pot zelf noch zijn belangrijkste mentoren hebben derhalve iets van doen gehad met de Sorbonne.

Hetzelfde geldt voor Abirnael Guzmau, oprichter van de radicale beweging Sendero Luminoso (Lichtend Pad) in Peru. Guzrrian is met lof in de eerste helft van de jaren vijftig afgestudeerd aan de universiteit van Arequipa (Peru) in filosofie en recht. Na in Peru te zijn gepromoveerd wordt hij in 1960 benoemd tot hoogleraar aan de universiteit van Ayaeucho, gelegen in de bergen van Peru. Guzman radicaliseert tijdens en na zijn studie en brengt in 1965 drie bezoeken aan China waar op dat ogenblik de Culturele Revolutie in volle gang is. Even als bij Pol Pot is er bij Guzman geen spoor te vinden van verbintenissen met de Sorbonne. Hopelijk kunnen de bedrijven die Kwarten adviseert rekenen op heter gefundeerde rapportages dan hetgeen hij aan het begin van dit artikel de lezers aanbiedt.