Op de vlucht voor de Texaanse Republikeinen

Het Huis van Afgevaardigden in Texas staat op zijn kop. De Democraten zijn massaal gevlucht om stemming over een omstreden voorstel - nieuwe kiesdistricten - te voorkomen.

Opstandige Democratische afgevaardigden die zich terugtrekken in een hotel even over de staatsgrens. Politieagenten met de opdracht hen onmiddellijk te arresteren. En leegloop in het Huis van Afgevaardigden, dat niet langer in staat is tot het nemen van meerderheidsbeslissingen.

In de Amerikaanse staat Texas heeft een politieke crisis haast kolderieke vormen aangenomen. Maar de meer dan vijftig, naar Oklahoma gevluchte, Democratische afgevaardigden uit de lokale volksvertegenwoordiging is het pure ernst. De Republikeinse meerderheid in het Huis overweegt een radicale herindeling van de 32 Texaanse kiesdistricten voor het Amerikaanse nationale Congres. Daardoor dreigen de Texaanse Democraten tot zeven zetels te verliezen aan de Texaanse Republikeinen in het Congres. Om dat te voorkomen hebben bijna alle Democraten in het Texaanse Huis van Afgevaardigden deze week de wijk genomen.

De achtergebleven Republikeinen spreken er schande van en hebben hun Democratische collega's voor rotte vis uitgemaakt. De politie van Texas heeft conform de regels de opdracht gekregen de ongezeglijke politici op te sporen en terug te voeren naar het Huis. Om tot stemming en debat te komen vereist het Huis de aanwezigheid van honderd van de honderdvijftig afgevaardigden en dat aantal wordt nu niet gehaald. Bovendien moeten alle belangrijke beslissingen voor 15 mei middernacht worden genomen. Daarna komt het Texaanse Huis, dat slechts 140 dagen per twee jaar zitting heeft, voorlopig niet meer bijeen.

De gevluchte Democraten, die maandag even over de Texaanse grens in een hotel in Ardmore, Oklahoma, door volhardende journalisten werden ontdekt, hebben gezegd tot de extreme maatregel besloten te hebben omdat hen geen keuze meer rest. Volgens de Democraten is het Republikeinse plan ongrondwettig omdat de federale wetgeving de geografische herverdeling van de Congresdistricten slechts eens in de tien jaar toestaat. Een dergelijke herverdeling heeft eind 2001, na tussenkomst van een rechter, al plaatsgehad.

De tienjaarlijkse herverdeling is bedoeld als aanpassing aan de voortdurende veranderingen in de geografische samenstelling van de bevolking. Dat gebeurt altijd na een volkstelling. De herverdeling van 2001 had plaats naar aanleiding van de Amerikaanse volkstelling van 2000.

De opstandige Texaanse Democraten, die het begin van het reces van het Texaanse Huis hopen uit te zitten, hebben de Republikeinen beschuldigd van machtsmisbruik. Zij zijn met name verbolgen over de rol van het Texaanse Congreslid Tom DeLay, de Republikeinse leider van de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden in Washington. Hij nam het initiatief voor de herverdeling of redistricting in Texas en Colorado. ,,We hebben een boodschap voor DeLay: rotzooi niet met Texas'', zei de Democratische afgevaardigde Jim Dunnam eerder deze week vanuit zijn schuilplaats in Ardmore.

DeLay heeft ronduit toegegeven dat hij de macht van de Republikeinen in het Amerikaanse Congres wil vergroten. Dat weerspiegelt volgens hem de wens van de kiezer die gekozen heeft voor een Republikeinse meerderheid in Texas. Momenteel beschikken de Texaanse Republikeinen over vijftien van de 32 Texaanse zetels in het Huis. Wanneer de Congresdistricten in Texas worden verdeeld volgens het voorstel van DeLay dan verspelen de Texaanse Democraten mogelijk vijf tot zeven districten. De kansen dat de Republikeinen hun meerderheid in het Huis tot de volkstelling van 2010 kunnen behouden, worden daarmee aanzienlijk vergroot.

Ondanks de Republikeinse kritiek op de uitgeweken Democraten bestaat er ook begrip. Susan Weddington, voorzitter van de Republikeinse Partij van Texas zegt tegenover de Texaanse krant Austin American Statesman dat de houding van de Democraten waarschijnlijk veel meer van doen heeft met frustratie over het feit dat zij het niet langer voor het zeggen hebben in het Huis. De Democraten beschikten, tot zij in januari van dit jaar moesten plaatsmaken voor de Republikeinen, 130 jaar achtereen over de meerderheid in het Texaanse Huis. ,,De minderheidspartij heeft gewoonweg geweigerd te accepteren dat zij een minderheidspartij is en dat de kiezers ervoor hebben gekozen dat zij een minderheidspartij is'', zegt Weddington.

Wanneer de Republikeinen alsnog hun zin krijgen, zullen de Texaanse Democraten het er zeker niet bij laten zitten. Democraten in de staat Colorado hebben eind vorige week onmiddellijk een aanklacht ingediend tegen de staat nadat de Republikeinse gouverneur Bill Owens de wet had ondertekend die de nieuwe grenzen van de congresdistricten in die staat goedkeurt. Als het aan de Democraten daar ligt, houden de nieuw verworven voordelen voor de Republikeinen in Colorado niet lang stand.