Inktzwarte dag in historie van Boys uit Harkema

Vorige week zaterdag werd het Friese dorp Harkema opgeschrikt door voetbalrellen. Supporters van de plaatselijk Boys gingen op de vuist met die van Quick Boys uit Katwijk. `Goed de kop ervoor.'

Heerenveen-trainer Foppe de Haan vergelijkt Harkemase Boys met zijn eigen SC. Beide clubs, vindt hij, verbaasden de voetbalwereld en lieten zien hoe een kleine voetbalgemeenschap een hoog niveau kan halen. Of zoals De Haan in de presentatiegids van de Boys schrijft: ,,Goed de kop ervoor, in voor- en tegenspoed geloven in eigen kracht.''

In zijn bijna 60-jarig bestaan beleefde de Friese club in één week zowel een ongekend hoogte- als dieptepunt. Op 3 mei schreven de Harkemase Boys voetbalhistorie door als eerste Friese amateurclub kampioen van de landelijke Hoofdklasse C te worden. Bij thuiskomst van hun helden uit Wezep WHC werd met 3-1 verslagen wachtte een grote supportersschare hun helden op in sportpark De Bosk. Juichend bleven ze keurig achter de boarding staan.

Een week later werd hetzelfde sportpark ,,in diepe rouw gedompeld'', schreef trainer Sjoerd Jan Eppinga deze week op de clubwebsite. Supporters van Quick Boys en Harkemase Boys gingen elkaar na de wedstrijd Harkemase Boys - Quick Boys te lijf. Voorzitter Max de Haan van Harkemase Boys spreekt van ,,een inktzwarte dag in de historie van de club. In feite van het hele zaterdagvoetbal.''

Die historie begon in de jaren dertig van de vorige eeuw. Voetbal was populair in Harkema-Opeinde, dat toen een arm heidedorp was in de Friese Wouden met een hoge werkloosheid. Veel arbeiders woonden er tot de Tweede Wereldoorlog in spitketen (plaggenhutten). Veekoopman en melkrijder Willem Weening kocht een stuk land aan een zandpad en stelde dit beschikbaar als voetbalveld. Zijn zoon Bareld richtte in 1946 zaterdagvereniging Harkemase Boys op. Momenteel telt die club 200 voetballende leden, is financieel gezond en sportief succesvol.

De lol is er nu even af in Harkema, een ruim vierduizend mensen tellend dorp. Tientallen vrijwilligers verzorgen de velden, vernieuwen reclameborden, legden lichtinstallaties aan en gaan deze zomer een overdekte staantribune bouwen. Een groep van 120 sponsoren, hoofdzakelijk Harkemase ondernemers, steunt de club financieel. Daardoor krijgen spelers nu premies en een reiskostenvergoeding. Bovendien konden Tony Alberda (oud-Heerenveen) en Alwin Kooistra (oud-FC Groningen) worden gehaald.

Naar uitwedstrijden reizen gemiddeld 500 supporters, vertelt Ruurd Postma van de supportersvereniging. ,,De thuisspelende clubs zien ons graag komen'', weet hij, ,,want dat is 500 keer vier euro, plus een goede kantineomzet.'' Maar vechtpartijen? Nooit! Daarom dreunt de geweldsuitbarsting nog na in het voetbalgekke dorp. Een kleine groep aangeschoten Quick Boys-supporters trok zaterdag na het laatste fluitsignaal richting kantine en zocht de confrontatie met de Harkema-supporters, stelt voorzitter De Haan. Meer dan een half uur duurden de rellen. Dat het bestuur van Quick Boys zich wel en de Friezen zich niet voor de molestatiecommissie van de KNVB moet verantwoorden, geeft aan wie de aanstichter van de rellen is, stelt hij. Dat Quick Boys de schuld voor de ongeregeldheden ook in de schoenen van Harkemase Boys wil schuiven, begrijpt hij overigens ook. ,,Dat zou iedere club doen.''

Burgemeester L. Lyklema van Achtkarspelen weet dat het volkje in de Friese Wouden doorgaans bekend staat als heetgebakerd. ,,Maar er is hier de laatste twintig jaar nooit rotzooi met supporters geweest'', zegt hij. ,,De club draagt bij aan het zelfrespect van de kleine hardwerkende dorpsgemeenschap, waartegen de rest van de Friezen altijd wat meewarig aankeek.''

Verslaggever Willem de Vries van Omrop Fryslân volgt Harkemase Boys al tien jaar. ,,De Wouden worden wel het `Texas van het Noorden' genoemd. De mensen zijn er vrijgevochten en vroeger gingen dorpelingen elkaar te lijf.'' Maar in dit geval viel het hem op hoe die Friese heethoofden zich zaterdag lange tijd niet lieten provoceren door Quick Boys-aanhang. KNVB-veiligheidscoördinator R. van Veen complimenteerde de Friezen, omdat die aanvankelijk keurig achter de omheining bleven en zich gedeisd hielden.

Erger is dat de spelers niet meer te motiveren zijn. ,,Ze zitten in angst door de bedreigingen'', vertelt de clubvoorzitter, vooral nadat Quick Boys-aanhangers dreigden de `Harekieters' ook in Huizen op te wachten. Die wedstrijd werd dinsdag om die reden verplaatst naar zaterdag. De Haan zegt dat het bestuur na de rellen heeft overwogen zich terug te trekken uit de kampioenscompetitie. Een mogelijke degradatie als sanctie weerhield hen van deze maatregel.

Zaterdag wacht de tweede wedstrijd in de kampioenscompetitie, uit tegen Huizen. De Boys-supporters rijden in auto's naar Huizen en niet in autobussen. Postma: ,,Daarin voelen we ons niet veilig. We zijn dan herkenbaar als Harkema-supporters.'' De uitwedstrijd tegen Quick Boys laten de supporters aan zich voorbij gaan.