Duitsland op randje van recessie

De Duitse economie is in het eerste kwartaal gekrompen met 0,2 procent. De met afstand grootste economie in de eurozone bevindt zich daarmee op het randje van een recessie.

In het laatste kwartaal van 2002 noteerde het Statistische Bundesamt in Wiesbaden voor Duitsland een economische groei van 0,0 procent. Volgens veel economen was dat een zogenoemd `rode nul', een minieme krimp van de economie dus. Vanuit die optiek is de Duitse economie nu twee opeenvolgende kwartalen gekrompen en voldoet ze daarmee aan de technische definitie van een recessie. De Nederlandse economie, die nauw verbonden is met de Duitse, zit sinds vandaag officieel in een recessie. Vergeleken met het eerste kwartaal vorig jaar groeide het bruto binnenlands product van Duitsland nog wel met 0,5 procent.

Het kwartaalcijfer was voor veel economen een onaangename verrassing. Goede omzetcijfers van de detailhandel en stijging van de industriële productie hadden de hoop op een bescheiden groeicijfer gevoed. De verwachtingen voor de komende kwartalen zijn eveneens slecht. ,,Het zal beslist niet beter worden dan in het eerste kwartaal'', zei econome Elga Bartsch van Morgan Stanley tegen het Handelsblatt. ,,En als ik kijk naar de eurokoers, wordt ook een herstel in het derde kwartaal steeds onwaarschijnlijker.''

Met de jongste onheilsboodschap wordt het ook steeds moeilijker voor de Duitse regering om vast te houden aan haar groeiprognose van 0,75 procent voor dit jaar. De meeste economen in Duitsland, evenals het Internationaal Monetaire Fonds (IMF), gaan uit van 0,5 procent. De Europese Commissie houdt het op 0,4 procent. Vorig jaar groeide de economie nog met 0,2 procent, het laagste groeicijfer sinds 1993.

Het gebrek aan economische groei brengt de Duitse regering van bondskanselier Schröder op verschillende fronten in het nauw. De economie groeit al jaren te weinig om de werkloosheid structureel te verminderen. Vorige week werd bekend dat de werkloosheid in april is opgelopen tot 10,8 procent. Tegelijk wordt het voor minister van Financiën Eichel alsmaar moeizamer om de schuldenlast te beheersen. Ook dit jaar zal het niet lukken het begrotingstekort onder de 3-procentsgrens van het Euro-Stabiliteitspact te drukken. Een zwakke economie drijft de uitgaven voor sociale voorzieningen op en verlaagt tegelijkertijd de belastinginkomsten.

In Duitsland is weer een nieuwe discussie begonnen over hogere belastingen en lagere uitgaven. Zo heeft minister-president Böhmer van Sachsen-Anhalt voorgesteld de BTW te verhogen. De deelstaten van Hessen en Noordrijn-Westfalen werken aan een voorstel dat voorziet in een daling van diverse uitkeringen met 10 procent.