Akkoord in EU over strenger toezicht op vrije energiemarkt

Het toezicht op een eerlijke concurrentie in de geliberaliseerde Europese energiemarkt zal strenger worden. Het Europees Parlement heeft hierover deze week in grote lijnen overeenstemming bereikt met de EU-lidstaten.

Volgens Europarlementariër Wim van Velzen (CDA), die namens het parlement onderhandelde, moet zo worden voorkomen dat lidstaten hun al dan niet geprivatiseerde nationale energiebedrijven bevoordelen.

Volgens een nieuwe EU-richtlijn worden de elektriciteits- en gasmarkt vanaf 2007 volledig geopend – voor de industrie vanaf 2004 en voor huishoudens vanaf 2007. ,,Als je nu niet zorgt voor een zoveel mogelijk geïntegreerde energiemarkt, dan is dat straks na de EU-uitbreiding vooral nadelig voor de kleine lidstaten'', aldus Van Velzen.

Belangrijk onderdeel van het akkoord is dat nationale toezichthouders meer op afstand van de overheid komen. Bovendien moeten nationale toezichthouders met elkaar en met de Europese Commissie samenwerken om een goed functionerende interne markt en een `eerlijk speelveld' te waarborgen. De nationale toezichthouders moeten jaarlijks aan de Commissie rapporteren over de marktsituatie. Uiterlijk 2006 komt de Commissie met een marktanalyse en eventuele voorstellen.

Het Europarlement heeft ook de regels voor verplichte ontvlechting van energieproductie en energiedistributie aangescherpt. Dat heeft onder meer gevolgen voor het Nederlandse EON, dat nog een distributiedochter heeft. Verder moeten lidstaten de consument informatie geven hoe de energie is opgewekt en wat de effecten zijn voor het milieu.

Overheidsfondsen voor ontmanteling van energiecentrales en afvalverwerking moeten `transparant' zijn om oneerlijke concurrentie te voorkomen. Over dit laatste punt dienen vertegenwoordigers van de lidstaten zich deze week nog uit te spreken.

De aanscherping is bedoeld om te voorkomen dat de fondsen of de rente-opbrengsten worden gebruikt voor overnames. Vanuit Brussel wordt in dit verband al scherp gekeken naar het Franse overheidsbedrijf EdF.