`U heeft ons misleid, dank u wel'

President-commissaris Henny de Ruiter maakte gisteren bij Ahold ten opzichte van de aandeelhouders een tocht naar Canossa. Hij pakte het handig aan en bekende op alle fronten schuld inzake het echec.

Zorgde zijn weifelende toon, zijn gebrek aan parate kennis of zijn nederige excuus ervoor dat de aandeelhouders zich gisteren tegenover het bestuur van Ahold als makke lammeren gedroegen? President-commissaris Henny de Ruiter moet het ergste hebben gevreesd.

Eindelijk, na een radiostilte van drie maanden, konden gisteren immers de verantwoordelijke mensen bij Ahold worden aangesproken op de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering. Althans, de overgebleven verantwoordelijken, want gisteren vertrok het derde lid van de raad van bestuur in nog geen drie maanden tijd. De commissarissen hadden de fraudegevallen moeten voorkomen die het ooit zo trotse concern in een crisis hebben gebracht. Met alle gevolgen voor de trotse aandeelhouders die meer dan 30 miljard euro door het putje van de beursvloer hadden zien verdwijnen.

Tijdelijk topman De Ruiter had gistermiddag meteen succes met zijn verzoenende opstelling als over het schandaal werd gesproken dat op 24 februari naar buiten kwam. ,,De gevoelens van boosheid, frustratie en onbegrip over dit zeer pijnlijke nieuws kunnen wij ons heel goed voorstellen. De 24ste februari was een dieptepunt voor ons allemaal waarvoor ik u onze oprechte verontschuldigingen aanbiedt.'

Zelfs het verzoek van bedrijfsonderzoeker Pieter Lakeman om te stemmen over het toelaten van televisiecamera's werd meteen door De Ruiter gehonoreerd. De meeste bedrijven laten die niet toe op de jaarvergadering en ook de aandeelhouders van Ahold bleken er gisteren geen behoefte aan te hebben.

Met de kritiek op de beperkte tijd in het Fortis Circustheater in Scheveningen (na 18.00 uur moest de zaal klaargemaakt worden voor een musicalversie van Verdi's Aïda) kon De Ruiter instemmen. Met de woorden ,,ongelukkig, niet erg slim van ons' nam De Ruiter alle critici de wind uit de zeilen. Mocht de vergadering in tijdnood komen dan zouden antwoorden schriftelijk worden afgehandeld en op Aholds website worden gepubliceerd, zo kondigde hij aan.

De voorzitter van de vergadering was misschien zelfs iets te meegaand. De leiding over de 362 verzamelde aandeelhouders in het Circustheater werd feitelijk genomen door directeur P. de Vries van de Vereniging van Effectenbezitters die De Ruiter aan een verhoor van circa vijf kwartier onderwierp. De interim-bestuursvoorzitter moest vooral uitleggen waarom de fraude bij US Foodservice zo lang heeft kunnen voortduren. ,,Tegen fraude is geen enkel controlemechanisme bestand', zo klonk De Ruiters belangrijkste verweer. Maar hoe kon de fraude zo groot uitpakken? De Vries: ,,Een overschatting van zo'n grote orde. Ik kan me niet voorstellen dat het niet eerder opviel. In de detailhandel is het algemeen bekend dat het belangrijk is om op de inkoopkortingen te letten'

De Ruiter: ,,Ik kan het me ook nauwelijks voorstellen. Bij grote concurrent Sysco waren de winstmarges vergelijkbaar, dus die winstgevendheid was op zich mogelijk, maar dat bleek bij US Foodservice niet het geval te zijn'.

Er klonk gisteren driemaal applaus in Scheveningen. Eén keer voor de afgemeten ,,no' van tijdelijk financieel directeur Dudley Eustace op de vraag of de continuïteit van Ahold in gevaar is. En tweemaal voor bedrijfsonderzoeker Lakeman. Het kon volgens hem toch niet zo zijn dat de vertrokken Van der Hoeven en Meurs straks een gouden handdruk zouden krijgen terwijl zij ,,het bedrijf bijna naar de kloten hebben geholpen'? En Lakeman kreeg ook bijval nadat hij er ,,krachtig'op aandrong om accountant Deloitte & Touche te vervangen. ,,Met hun goedkeurende verklaringen hebben zij de aandeelhouders van Ahold bedrogen.' Op veel vragen moest De Ruiter het antwoord schuldig blijven, of door gebrek aan kennis, of door het feit dat veel juridische onderzoeken (US Foodservice, Disco in Argentinië, ICA in Scandinavië) nog lopen en daarom voorzichtigheid is geboden.

Volgens Lakeman is het in Nederland niet ongebruikelijk dat accountants voor maximaal driemaal hun vergoeding aansprakelijk kunnen worden gesteld. Dat wordt dan in een contract vastgelegd. Is dat ook met Deloitte afgesproken? De Ruiter: ,,Dat zou ik niet weten.' Lakeman: ,,Poeh, dat is wel een erg grote omissie in uw apparatenkennis.'

Eenmaal draait De Ruiter een rondje op zijn stoel om het veld binnen de raad van bestuur en raad van commissarissen te overzien wie het antwoord weet op een zojuist gestelde vraag. ,,U moet ook alles vragen', reageert een gepikeerde aandeelhouder. ,,Ik ben interim-ceo', riposteert De Ruiter.

Een andere aandeelhouder krijgt de lachers even op zijn hand door erop te wijzen dat deze vergadering niet voor niets in het Circustheater wordt gehouden. ,,U heeft ons bewust misleid, dank u wel'.

Financieel directeur Dudley Eustace vergiste zich dinsdagmiddag in het onderpand dat aan de banken is verstrekt. ,,Alleen Stop & Shop en Albert Heijn', klonk het eerst gedecideerd. Verhalen dat ook andere ketens als onderpand zouden zijn verstrekt betitelde hij als quite wrong. Tien minuten later moest hij op zijn woorden terugkomen, na een briefje van een ondergeschikte. ,,Ook andere ketens als BiLo en Giant zijn als onderpand verstrekt. Ik bied mijn excuses aan voor het verkeerd informeren van de aandeelhouders.'

Ooit noemde De Ruiter de vorige topman van Ahold de beste bestuursvoorzitter die hij zich ooit kon voorstellen. Maar die liefde lijkt inmiddels snel te zijn bekoeld.

Lakeman: ,,Overweegt Ahold tegen Van der Hoeven en Meurs?'

De Ruiter: ,,Ik kan daar geen antwoord op geven.'

Gerectificeerd

Ahold

Aan het eind van het artikel `U heeft ons misleid, dank u wel' (14 mei, pag. 18) is een woord weggevallen aan het eind van het artikel. De vraag van bedrijfsonderzoeker Lakeman luidt: ,,Overweegt Ahold een claim tegen Van der Hoeven en Meurs?', waarop interim-topman de Ruiter zegt: ,,Ik kan daar geen antwoord op geven'.