Maori's en walvissen

In de Nieuw-Zeelandse film Whale Rider komen leuke walvissen voor. Elegante dieren als ze in het water bewegen, zielige dieren als ze op de kust zijn gestrand. De naam van de hoofdpersoon van de film, Paikea, heeft te maken met deze walvissen. Paikea betekent walvisruiter. Een bepaalde Maori-stam gelooft dat hun voorvader op een walvis naar Nieuw Zeeland is gekomen. De leider van de stam draagt nog steeds zijn naam. Maar de nieuwe Paikea is een meisje. De film begint met haar geboorte en de dood van haar tweelingbroertje en moeder. Paikea wordt opgevoed door haar grootouders. Opa gelooft dat alleen mannen de stam kunnen leiden. Om zijn ongelijk te bewijzen, komen aan het eind van de film de walvissen goed van pas.

Whale Rider won in februari de publieksprijs op het filmfestival van Rotterdam en eerder al op de festivals van Toronto en Sundance. De film is een beetje tandeloos. Het landschap is prachtig, de dieren zijn mooi, de Maori's interessant. Alles is mild exotisch. Het conflict dat de film moet dragen is nogal braaf. Weinig bezoekers zullen het met de rechtlijnige opa eens zijn, zeker omdat het meisje in kwestie een kleine heilige is. Het eigen gelijk wordt nergens uitgedaagd.

Curieus is het ontbreken van personages van Europese afkomst, terwijl de film zich duidelijk in het heden afspeelt. Witten wonen in Whale Rider alleen in Europa. Misschien is deze keuze gemaakt om Whale Rider nog meer op een modern sprookje te laten lijken. Onduidelijk blijft eveneens wat het leiderschap van de stam precies inhoudt. Er lijkt niet meer op het spel te staan dan het voorzitten van folkloristische aangelegenheden. Dat was vast niet de bedoeling.

Whale Rider. Regie: Niki Caro. Met: Keisha Castle-Hughes, Rawiri Paratene, Cliff Curtis. In 7 bioscopen.