Kluchtige films uit Finland

Het programma van de Finse filmweek die het Filmmuseum ter gelegenheid van de voorpremière van Aki Kaurismäki's The Man Without a Past (2002) organiseert, doet volkomen willekeurig aan. Het omvat onder meer twee kinderfilms, twee films uit de jaren vijftig, twee stille films, eentje uit 1923 en eentje uit 1999, en een hoogst eigenaardig leerdicht dat het leven van de `eerste' Finse dichter Alexis Kivi (1834-1872) belicht. The Life of Alexis Kivi van Jari Halonen duikt op didactische wijze in de Finse geschiedenis en is met zijn boertige drama, groteske acteerstijl en houterige vertelwijze bijna een parodie op het soort films dat Kivi zelf gemaakt zou hebben, als de filmkunst toen al was uitgevonden. Die indrukken komen overeen met de kluchtige stille film The Village Shoemakers (Nummisuutarit) uit 1923, die gebaseerd is op een van de toneelstukken van Kivi. Dronkenschap is het leidende thema van deze hilarische farce.

Je zou bijna denken dat Aki Kaurismäki met zijn gortdroge films een buitenbeentje in de Finse filmcultuur is.

In ieder geval zorgde het internationale succes, met als hoogtepunt een Oscar-nominatie voor The Man Without a Past, voor meer aandacht voor de Finse film in het algemeen. Al signaleert Erkki Astala van de Finnish Film Foundation in een artikel dat de aandacht van de rest van de Finse filmmakers meer uitgaat naar politieke en sociale onderwerpen. Het is niet helemaal in te schatten of men daar voor Kaurismäki's verheerlijking van outsiders en maatschappelijk marginalen nu echt dankbaar voor is.

Twee potentieel interessante films uit de selectie van het Filmmuseum waren nog niet voor vertoning beschikbaar: het als aan de films van Ingmar Bergman herinnerende omschreven Blue Week (1954) en een Finse variant op het weerwolfthema, The White Reindeer (1952).

Finse filmweek. 10 films uit de periode 1922-2002. In: Filmmuseum, Amsterdam. Inl. www.filmmuseum.nl