`Ik was de zaak al vergeten'

Esther Fluitsma-van Riet, die tien jaar geleden een operatie in België onderging, is de naamgeefster van een belangrijke zaak van het Europees Hof.

Toen Esther Fluitsma (35) gistermiddag in de auto zat, hoorde ze op de radio een nieuwslezer vertellen over patiënten in de Europese Unie. Die mogen zich nu zonder voorafgaande toestemming van hun ziekenfonds in een ander land poliklinisch laten behandelen. De ziekenfondsen worden in beginsel verplicht de kosten voor die ingrepen te vergoeden. Een vergaande uitspraak van het Europees Hof van Justitie in de zaken Van Riet en Müller-Fauré. Twee gelijksoortige zaken die het hof voor het gemak samenvoegde. ,,Dat is toevallig'', dacht ze, ,,Die heet ook Van Riet''. Voordat de kandidaat-notaris trouwde met Peter Fluitsma, heette ze Esther van Riet. Haar meisjesnaam gebruikt ze nooit meer. En toen pas drong het tot haar door: ,,Dat ben ik.'' En later: ,,O ja dat was vandaag, die uitspraak.''

U heeft geschiedenis geschreven. Had u niet bij de uitspraak in Luxemburg willen zijn?

,,Eerlijk gezegd was ik het alweer een beetje vergeten. Weet u, het is alweer tien jaar geleden dat ik aan mijn pols ben behandeld. In die tussentijd ga je eens naar de rechtbank om een mondelinge toelichting te geven. Twee, soms drie keer per jaar kregen we een document, waarop we konden reageren en dat deden we dan, mijn vader en ik. Soms lachten we erom, we waren verbaasd dat we al zover waren gekomen. We betaalden alleen griffierechten, zo'n 50 gulden. We hadden geen advocaat nodig.''

Waarmee begon het?

,,Ik had al een jaar last van mijn pols. Vanuit de knobbel bij mijn rechterhand straalde de pijn door naar mijn pink en mijn ringvinger. Ik kon geen kopje thee meer vastpakken. De orthopeed in het Slotervaartziekenhuis stelde voor een kijkoperatie te doen en dan per direct te opereren als dat nodig was. In het ergste geval zou mijn ellepijp ingekort moeten worden. Een half jaar tot negen maanden moest ik wachten en dat wilde ik niet. Ik was 25, studeerde rechten en werkte op zaterdag bij de bakker. Als ik nog langer zou moeten wachten, zou ik in de WAO komen en zo wilde ik mijn carrière niet beginnen. De ouders van een vriend van me woonden in België. Zo kwam ik bij een orthopeed in Deurne, een dorpje bij Antwerpen, terecht. Die kon me binnen enkele weken behandelen. Eerst een kijkoperatie, in een later stadium mogelijk een operatie.''

Had u vooraf niet kunnen bedenken dat de verzekeraar de kosten niet zou vergoeden?

,,Met een verwijsbrief van mijn huisarts ging ik naar het kantoor van de ZAO (inmiddels Agis, red.) in de Rijnstraat in Amsterdam, daar woonde ik toen vlakbij. Zij zouden het afhandelen. Een week voor de kijkoperatie ging ik er weer naar toe. De man achter de balie belde met het hoofdkantoor. Die bleken van niets te weten, mijn formulier was zoekgeraakt. Dus moest ik opnieuw een aanvraag indienen, dat kon nooit binnen een week geregeld zijn. Ik besloot niet langer te wachten en de kijkoperatie door te laten gaan. Mijn vader zei: `Je gezondheid is het belangrijkst' en hij heeft toen die 93.782 Belgische franken betaald. Hij heeft de zaak op zich genomen.''

Kreeg u in die tijd wel eens aanmoedigende reacties, van andere patiënten in een gelijke situatie?

,,Neu, niet echt. In het begin zei een vriendin dat ze het een goede zaak vond, maar zij studeerde rechten. Haar heb ik vanavond opgebeld: `Weet je nog van toen?' Eén keer belde een advocaat die een soortgelijke zaak dacht te hebben. Zij wilde documenten inzien. Mijn vrienden weten niet dat ik díe mevrouw Van Riet ben. De meesten kennen me niet onder mijn meisjesnaam.''

Hoe reageerde uw vader?

,,Hij was onderweg. Ik belde hem, allebei mobiel, we konden elkaar slecht verstaan. Hij vond het wel mooi geloof ik. Ik zei: ik ben op de radio en volgens mij hebben we gewonnen maar ik weet het niet zeker. De uitspraak heb ik opgezocht op internet, zo'n 21 pagina's. Die kijkoperatie krijgen we waarschijnlijk vergoed, maar voor het inkorten van mijn ellepijp heb ik in het ziekenhuis gelegen. Dat kunnen we wel vergeten. Denk ik.''