Al-Qaeda steekt toch weer de kop op

De zelfmoordaanslagen van gisteren in Riad dragen Al-Qaeda's vingerafdrukken. Een week geleden zei president Bush nog dat Amerika de oorlog tegen het terrorisme wint.

,,Wij zullen de wereld bevrijden van de boosdoeners'', kondigde de Amerikaanse president Bush aan op 16 september 2001, vijf dagen na de aanslagen in New York en Washington door Osama bin Ladens moslim-extremistische terreurnetwerk Al-Qaeda. Een week geleden constateerde hij in een toespraak in Arkansas: ,,We winnen de oorlog tegen het terrorisme.'' Hij voegde daaraan toe: ,,Al-Qaeda is op de loop. Die groep terroristen die ons land hebben aangevallen, wordt langzaam maar zeker gedecimeerd. Op dit moment is ongeveer de helft van de topmensen van Al-Qaeda hetzij gevangen hetzij dood. Hoe dan ook zijn zij geen probleem meer.''

Het is waar: Al-Qaeda heeft na de Amerikaanse verdrijving van hun Talibaan-beschermheren geen Afghaanse vrijhaven meer om in alle rust geruchtmakende aanslagen te plannen. Een deel van de geldstromen naar Al-Qaeda is afgesneden. Van de toenmalige top van Al-Qaeda is de helft gedood of opgepakt. Van het voetvolk zijn overal in de wereld talrijke leden gearresteerd en gevangen gezet.

Maar sindsdien is gebleken dat Al-Qaeda overal in de wereld geworteld is. De speciale Monitoring Group van de Verenigde Naties zag in zijn laatste rapport nog ,,ernstige problemen'' bij het financieel droogleggen van het netwerk. De andere helft van de Al-Qaedatop, inclusief Bin Laden zelf en zijn tweede man Ayman al-Zawahiri, is op vrije voeten. Er is geen reden om aan te nemen dat Al-Qaeda of geassocieerde terreurgroepen geen nieuwe soldaten voor de heilige strijd tegen het westerse ongeloof zouden kunnen vinden. Integendeel, opnieuw is islamitisch land, Irak, bezet door Amerika en met de islam in het westen als doelwit van kritiek om zijn extremistische kant, radicaliseren groepen aan de zijkant van de maatschappij. En hoe weinig mensen zijn nodig voor een terroristische aanslag?

Het antwoord kwam gisteren met de gecoördineerde zelfmoordaanslagen op drie wooncomplexen voor buitenlanders in de Saoedische hoofdstad Riad. Typisch Al-Qaeda: de combinatie van gelijktijdigheid, zelfmoordterroristen en het gebruik van (zo nodig) met explosieven volgepakte voertuigen. Eerdere voorbeelden zijn de aanslagen in de zomer van 1998 op de Amerikaanse ambassades in Kenia en Tanzania en de aanslagen van 11 september. Kleiner van omvang dan deze voorgaande – ten minste 25 doden op, voorzover bekend, negen zelfmoordterroristen, gisteren tegen honderden in 1998 en 2001. Maar de schaalverkleining is toe te schrijven aan het wegvallen van de Afghaanse vrijhaven.

In verband met de aanslag in Riad is de email interessant die een correspondent in de Golf van het in Londen gevestigde Arabische weekblad Al-Majalla twee maanden geleden ontving. De afzender, die zich Thabet bin Qais noemde, maakte zich bekend als nieuwe woordvoerder van Al-Qaeda. Hij legitimeerde zich bij de correspondent met een verwijzing naar diens contact met een vroegere Al-Qaeda-woordvoerder. In een vraaggesprek per email dat de correspondent vervolgens met hem voerde en dat vorige week in Al-Majalla werd gepubliceerd, zei Bin Qais dat het leiderschap van Al-Qaeda geheel was gereorganiseerd. De oude leiders waren door nieuwe vervangen ,,die een hele goede dekmantel hebben''. Wel was Bin Laden nog gewoon in functie. Tegelijk kondigde de woordvoerder een nieuwe aanslag op Amerika aan.

Na de aanslag van gisteren kreeg Al-Majalla een nieuwe boodschap met de mededeling dat Bin Laden tot een lange-termijn guerrilla in het Golfgebied heeft besloten, gericht tegen luchtmachtbases, oorlogsschepen en militaire kampen. ,,De hele wereld zal zien hoe Amerika de prijs zal betalen voor zijn invasie van Irak.'' Amerikaanse inlichtingendiensten beschouwen de email-wisseling als geloofwaardig, meldde het persbureau AP gisteravond.

De Franse krant Le Figaro meldde vorige week dat Osama bin Laden al sinds december 2001 dood is, overleden aan verwondingen die hij had opgelopen tijdens een Amerikaanse luchtaanval op het Afghaanse Tora-Bora gebergte. Een Franse onderzoekster was tot die conclusie gekomen op basis van internetboodschappen van zijn aanhangers en een door het Arabische televisiestation uitgezonden videoband waarop hij er moe en ziek uitziet. Volgens de onderzoekster mist hij zijn linkerarm. Zij gelooft dat hij kort daarna aan zijn verwondingen is overleden. Inderdaad zijn de laatste boodschappen van Bin Laden alle geluidsbanden. Aan de andere kant zijn deze banden alle door de Amerikaanse inlichtingendiensten geëcht.

Doet het ertoe of Bin Laden dood is of leeft? Ook zonder hem kunnen aanslagen als die van gisteren in zijn naam worden gepleegd. Predikers in moskeeën in de islamitische wereld verschaffen week in week uit voldoende inspiratie met gebeden tot God ,, de moslims te steunen en af te rekenen met hun vijanden, waaronder de zionisten en de Amerikanen''.

Jemen is een belangrijke leverancier van Al-Qaeda terroristen. Hoor de imam van de Grote Moskee in de Jemenitische hoofdstad Sana'a vorige maand in zijn vrijdagpreek: ,,O Heer, schudt het land onder hun voeten, doordring hun hart van angst en bevries het bloed in hun aderen.''