Sculptuur van Cellini ontvreemd

In de nacht van zaterdag op zondag is uit het Kunsthistorisches Museum in Wenen een beroemd beeldje van de Italiaanse beeldhouwer en goudsmid Benvenuto Cellini (1500-1571) gestolen. Dat heeft de museumdirectie bekendgemaakt. Drie bewakers zijn geschorst.

Het beeldje heeft een grote kunsthistorische waarde. De materiële waarde wordt geschat op 50 miljoen euro. Het 26 centimeter hoge en 35 centimeter brede beeldje is een zoutvat gemaakt van bladgoud, en staat bekend onder de naam Benvenuto Cellini's Saliera. Het heeft een ebbenhouten basis en is ingelegd met email. Cellini maakte het in opdracht van de Franse koning tijdens een verblijf in Parijs tussen 1540 en 1543.

Het Weense museum is voorzien van moderne beveiligingssystemen met camera's en bewegingsdetectoren. Het was die nacht tot 2 uur open geweest vanwege de `Lange nacht van de muziek'. Volgens de politie hebben de dief of dieven via een steiger de eerste etage bereikt, waar een raam werd ingeslagen. Om het beeldje te pakken werd ook een glazen vitrine vernield. Het alarm, zo meldt de Oostenrijkse krant Der Standard, is om 3.55 uur afgegaan en vervolgens door de bewaking, die 24 uur dienst doet, afgezet. De bewakers namen verder geen actie. Door het afzetten van het alarm werd ook de automatische doorschakeling naar de politie uitgeschakeld. De diefstal werd vervolgens pas om 8.20 uur ontdekt. In afwachting van het onderzoek zijn de drie dienstdoende bewakers geschorst.

Het museum heeft een tipgeld van 70.000 euro uitgeloofd. Er is een internationaal opsporingsverzoek uitgegaan. Vermoedt wordt dat het beeldje in opdracht is gestolen. Volgens de directie is het onmogelijk om het kunstwerkje in de reguliere kunsthandel te verkopen. De Saliera was verzekerd.

Op de rijk gedecoreerde Saliera zitten twee naakte figuren, een man en een vrouw. Het geheel is een allegorie op de planeet aarde. De man stelt de zee voor, beneden hem zijn zwemmende paarden afgebeeld. Een schip naast hem is bestemd voor het zout. Naast de vrouw, die de aarde voorstelt, staat een tempel die peper kan bevatten. De basis bevat verwijzingen naar de vier winden, de delen van de dag en menselijke activiteiten.

Benvenuto Cellini beschrijft het beeldje in zijn autobiografie die hij tussen 1558 en 1562 schreef. Daarin schrijft Cellini: ,,Om te laten zien hoe de zee met de aarde is verbonden, heb ik twee figuren gemaakt, van een paar palmen hoog, die tegenover elkaar zitten met de benen gekruisd, zoals zeearmen die het land in stromen. [...] De aarde heb ik als vrouw afgebeeld, zo lieflijk van vorm en zo bevallig als het me maar mogelijk was.''