Geweld in noorden van Congo escaleert

Bij tribaal geweld zijn in Bunia in het noordoosten van Congo dit weekeinde zeker veertig mensen gedood, onder wie drie baby's van wie de kelen waren doorgesneden. Dat meldt een woordvoerder van de waarnemersmissie van de Verenigde Naties (MONUC) in het gebied.

De moorden zouden zijn gepleegd door leden van de Lendu-stam die ,,het [Congolese] vredesproces willen destabiliseren'', aldus MONUC. Leden van de rivaliserende Lendu-stam en Hema-stam vechten sinds het vertrek van het Oegandese leger, vorige week dinsdag, om de macht in Bunia. De VN-waarnemersmissie in Noordoost-Congo zegt te bemiddelen tussen de twee strijdende groepen, maar een bloedbad niet te kunnen voorkomen. De VN hebben 625 Uruguayaanse soldaten in Bunia, terwijl er tussen 25.000 en 28.000 bewapende strijders zijn.

De situatie in het gebied verslechtert met de dag. Hulpverleners melden dat de VN-missie, waar zich 8.000 burgers verschuilen, dit weekeinde verscheidene malen is aangevallen. Gewapende strijders zouden eveneens hebben geschoten op burgers die zich schuil houden op het vliegveld van Bunia, dat in handen is van MONUC. Oeganda meldt dat honderden Congolezen de grens proberen over te steken.

De snelle verslechtering van de situatie in de provincie Ituri leidde dit weekeinde tot kritiek op de effectiviteit van de VN-missie. De Zuid-Afrikaanse president Thabo Mbeki heeft de VN-Veiligheidsraad opgroepen MONUC een ,,agressiever mandaat'' te geven. VN-soldaten zijn aanwezig om VN-personeel en Congolese politieagenten te beschermen, en mogen niet terugschieten als er op hen wordt geschoten. Uit zelfbescherming is dat de afgelopen dagen wel gebeurd.

De Oegandese president Yoweri Museveni riep gisteren op een troepenmacht van de Afrikaanse Unie naar de regio te sturen. Ook hij noemde het huidige mandaat van de VN-waarnemersmissie voor Congo nutteloos.

Ook hulporganisaties verzoeken om uitbreiding van de VN-macht. ,,In Bunia heerst er chaos en verwarring en een atmosfeer van totale paniek'', zegt Oxfam. ,,Voor een bevolking van 340.000 mensen heeft MONUC het mandaat noch de troepen nog het materiaal om vrede af te dwongen en burgers te beschermen.''

De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Kofi Annan, riep afgelopen weekeinde de VN-Veiligheidsraad op in te grijpen. Hij toonde zich uiterst verontrust over de situatie. De Veiligheidsraad zou vanmiddag bijeen komen om over Congo te praten.