Een goed instrument

,,Een goed instrument betekent voor mij in de eerste plaats dat het mogelijk wordt om je klankvoorstelling te realiseren. Ik heb zelf twee instrumenten tot mijn beschikking. Een speciaal voor mij gebouwde cello van Jaap Bolink, en een Guarnerius uit 1715, de topcello uit de collectie van het Nederlands Muziek-instrumenten Fonds. Concerten geef ik de laatste jaren bijna altijd op de Guarnerius, maar ik hou ook ontzettend van mijn Bolink. 'Guarni' is een beetje stug, robuust, kernachtig, diep en aards. De cello van Bolink heeft meer boventonen en een heldere en directe klank, die toch veel warmte uitstraalt.'

Ter gelegeheid van het 15-jarig bestaan van het Nederlands Muziekinstrumenten Fonds, dat in 1988 onder auspiciën van Theo Olof werd opgericht om jong talent aan bruikbare instrumenten te helpen, geeft celliste Quirine Viersen (1972) in Amsterdam een masterclass aan drie jonge bruikleners van het fonds: Joris van de Berg met een Jaap Bolink-cello uit 1995, Sanne van der Horst met een J.B. Bouleangeot-cello uit 1933 en Joachim Eijlander met een Matthijs Heijligers-cello uit 2001. Het is de eerste keer dat Viersen, die in Wenen woont en internationaal wordt gewaardeerd als een van de grootste cellotalenten van haar generatie, haar drukke concertpraktijk onderbreekt voor een masterclass.

,,Ooit was mijn Guarnerius in het bezit van André Navarra, de leraar van Heinrich Schiff, die weer mijn belangrijkste leraar is geweest. Navarra was ook de leraar van Jean Decroos, van wie ik vroeger les heb gehad. Ik bewonderde Navarra al van jongs af aan om zijn warme, boetserende klank, maar ik heb hem helaas nooit zelf ontmoet. Navarra's Guarnerius werd in eerste instantie aangekocht door Schiff, die mij toen tipte omdat hij het echt een instrument voor mij vond. Schiff kent mij door en door. Hij weet dat ik een harde werker ben die van uitdagingen houdt.

,,Deze Guarnerius stelt hoge eisen aan zijn bespeler. Het is een weerbarstige cello, die je echt moet veroveren. Hij gaat alleen maar zingen, wanneer je je tot het uiterste inzet. Maar als hij zich eenmaal gewonnen geeft, blijkt hij ineens tot bijna alles in staat en komen er schitterende klanken uit. Zodra je concentratie een beetje verslapt, begint hij weer dwars te liggen en tegen te stribbelen. Het is alles of niets.

,,Ik was meteen verliefd op het instrument. `Guarni' heeft een bijzonder uiterlijk, met veel knoesten in het hout. Meestal zijn strijkinstrumenten gemaakt van vurehout en esdoorn, maar Guarneri gebruikte ook vaak populierenhout. Dat hout is veel zachter en onregelmatiger dan vurehout, dus het resultaat is minder safe en voorspelbaar. Guarneri werkte snel en goedkoop, want hij moest gewoon geld verdienen. Dat vind ik sympathiek, al zijn Guarneri's instrumenten nu miljoenen waard. Dankzij het Nederlands Muziekinstrumenten Fonds en allerlei sponsors kon ik de Guarnerius tenslotte in bruikleen krijgen.

,,Ik heb enorm veel van het instrument geleerd. Want de band tussen een cello en zijn bespeler is heel precair, het is net als met een liefdesrelatie. Je moet je aanpassen aan je cello. De Guarnerius reikt mij zijn klankmogelijkheden aan, waardoor ik weer op nieuwe ideeën kom. Met een goed instrument dat echt bij jezelf past, kun je de vrijheid veroveren om de klanken te creëren die je in je hart hebt. Dankzij `Guarni' kan ik mijn muzikale verhaal optimaal tot uitdrukking brengen.'

Masterclass: 17, 18/5 11-12 uur; 12.30-13.30 uur; 14-15 uur. Cristofori, Prinsengracht 581 Amsterdam.

Gerectificeerd

Muziekinstrumenten

In het artikel Een goed instrument (12 mei, pagina 8) is sprake van het Nederlands Muziekinstrumenten Fonds. Het gaat om het Nationaal Muziekinstrumenten Fonds.