Een erg interessant bezoek

Afgelopen donderdag waren Willem-Alexander en Máxima in New York. Verslag van een bijzondere dag door cameraman Ton Vriens.

In Harlem bezoekt de prinses een koffieshop annex bakkerij, een soort ontwikkelingshulpproject voor African-Americans. De pers, buitengesloten, gluurt als een stel hongerige kinderen door de ramen naar het gedoe rondom Máxima. Howard, de fluwelen Harlem-woordvoerder die ons fotografen en cameramannen zoveel leuke plaatjes had beloofd, probeert intussen RTL-correspondent Max Westerman te sussen, wiens pols bekneld raakte toen de koninklijke veiligheidsdienst hem de deur uitwerkte. ,,You're gonna get your picture, princess just a little shy. Isn't she wonderful!''

Howard onderhandelt dat de prinses voor de winkel poseert met het Harlem gezelschap, geflankeerd door veertig US Marines in gala-uniform. Dan gebeurt het onvermijdelijke. Westerman, door een lang verblijf in Amerika misschien wat minder beklemd dan de rest van het Nederlandse perscorps, werpt zich naar voren. ,,Hoogheid? Hoe is het om weer eens in New York te zijn?'' Iemand van de Rijksvoorlichtingsdienst probeert de Pietje Bell van RTL nog te tackelen. ,,Dit Was Niet de Afspraak'', wordt gesist.

Algemene consternatie breekt los. De prinses grimmig: ,,Erg interessant, maar dit is geen persconferentie.'' En ze wil nu weg. ,,Nu! Waar is de auto?'' Consul-generaal, ambassadeur, Rijksvoorlichtingsdienst, hofmensen bewegen zich met bezorgde gezichten in verschillende richtingen op zoek naar de limo's. Ik zie de Harlemse gastheren teleurgesteld zuchten – wat is er toch misgegaan, vroeg die Nederlandse reporter iets onfatsoenlijks?

Het komt niet meer goed die dag. Als de prinses even later een museum voor Latijnse kunst bezoekt en wat lijkt op te leven, lekker Spaans kleppend met de directeur, wordt mijn geluidsvrouw alweer de toegang ontzegd. Als de prinses met haar gevolg mijn kant op wandelt, slaat een potige hofdame haar hand over mijn lens. Ik heb dat wel eens eerder meegemaakt: in Liberia met de gangsters van Charles Taylor en met Jerry Adams van de IRA in Ierland. Maar je bent er niet op verdacht als je op uitnodiging van de RVD een bezoekje van de prinses in New York volgt.

Op zoek naar een verklaring moest ik terugdenken aan de clandestiene verkeringstijd van het prinselijk paar toen we als echte paparazzi jacht maakten op Máxima. Ik zie haar nog naar buiten komen op de 23ste straat en het op een rennen zetten. Het was haar verjaardag en ik probeerde, al meerennend met de camera, onze nationale gelukwensen over te brengen. De NOS, hoorde ik later, had veel intern beraad nodig of ze de beelden van opgejaagd wild wel kon uitzenden – we zijn geen RTL tenslotte en de relaties met het koninklijk huis vragen om tact.

Een laatste kans om er nog een verhaal van te maken doet zich 's middags voor. Het prinselijk paar bezoekt burgemeester Bloomberg, een voormalige business tycoon die nu een stad bestuurt met meer problemen dan een derdewereldland. Daar kan je dus nog wat van opsteken als toekomstige staatshoofden.

De pers mag een plaatje schieten van de ontmoeting. Maar alweer, microfoons niet toegelaten. In dit geval, misschien maar goed ook. Als we binnenkomen vertelt Bloomberg net dat het zo leuk is om iets terug te doen voor de gemeenschap. En als je al een groot vermogen hebt dan hoef je daar toch niet voor betaald te worden? Bloomberg restitueert zijn salaris inderdaad aan de gemeente. Ik zie het prinselijk paar proberen oplettend en toch ontspannen te kijken.

Aan het eind van de middag mag van de RVD een eenvoudige vraag gesteld worden. Maar als het paar naar buiten komt, lopen ze hard door naar de limo's. Het noodzaakt de pers in grote vaart achterwaarts te lopen. Dynamisch. Ik flikker met camera en al ruggelings achterover van de traptreden als Willem-Alexander zijn ultieme statement maakt: ,,Het was erg interessant.'' Vervolgens refereert hij aan de marathon die hij ooit liep in New York en dan benen ze het beeld uit. De camera's zakken, that's it guys. Wat er precies zo interessant was, de indrukken die de prins en prinses opdeden van hun bezoeken aan de VN, Bush' omstreden Homeland Security Department, de ontwikkelingsprojecten in Harlem, de gratis burgemeester van New York – we zullen het nooit te weten komen. Howard, onze gastheer in Harlem, zegt dit nog nooit te hebben meegemaakt en ze krijgen toch hoog bezoek uit de hele wereld.

In zijn hotelkamer maakt NOS-correspondent Charles Groenhuijsen razendsnel een montage met het beeldmateriaal van twee crews en weet er nog een zoetsappig verhaal van te maken. Er wordt nagepraat over deze merkwaardige dag. ,,Heb jij er kijk op'', vraagt iemand. ,,Waarop?'' ,,Nou, of vrouwen zwanger zijn.'' Tja, dat zou nog een genadige verklaring zijn.

De kosten van zo'n bezoek voor de Nederlandse belastingbetaler? Een getal met vijf nullen. Aantal regels dat `Dutch Royalty visits New York' in de Amerikaanse pers opleverde: zero. Máxima en Willem-Alexander blijven nog een paar dagen in New York. Maar dat is privé. Even uitrusten.