Achterstand blijft bestaan

Waarom zouden ze hebben meegewerkt aan een vervolg op de documentaire Krassen van tien jaar geleden? Niet om te laten zien dat het nu zo goed met ze gaat, want dat is niet zo. Ze doen het heel goed, dat wel. Jeannette is getrouwd, heeft haar moeder terug en twee kinderen. Ze doet thuiswerk. John heeft een baan. Marissa heeft haar kinderen en God. Dat is wat allemaal veranderd is sinds ze in 1992 opgesloten zaten in de afdeling Laanzicht van psychiatrisch centrum Bloemendaal in Den Haag. Ze beschadigden zichzelf toen fysiek, om uiteenlopende redenen, en werden daarom opgesloten. Ireen van Ditshuyzen filmde hen.

Nu zocht Van Ditshuyzen hen weer op voor een tweeluik. Van de vijf patiënten toen wilden er drie wel weer meewerken. Het is een treurige documentaire geworden, omdat hij laat zien dat het, als het bij een zo jong iemand zo goed fout gaat, vrijwel onmogelijk is de achterstand in te halen. En ze proberen het nog wel zo hard. De ex-patiënten van de afdeling Laanzicht zingen, werken, roken en bidden. De hele dag door zijn ze druk doende te vergeten dat ze schizofreen, manisch depressief of seksueel misbruikt zijn. De oom van John zegt: ,,Het belangrijkste was dat John ging werken, anders lag hij tot twaalf uur op bed om de dag door te komen.' Marissa zegt: ,,Overdag heb ik de kinderen om me heen.' De littekens steken donker af op haar onderarmen.

Door fragmenten van de vorige documentaire valt op hoe jong ze toen waren. Ze zien er ook zo anders uit nu, misschien door de medicijnen. John en Jeannette passen zich zo goed mogelijk aan. Ze hebben zich bij hun ziekte neergelegd en proberen ermee om te gaan. Jeannette had assistente van een dierenarts willen worden maar ze heeft geen opleiding gevolgd. Daarom vouwt ze nu folders in enveloppen.

Marissa blijft vechten. Ze leest een brief naar haar vader voor – dat ze hem wil zoeken om te vertellen dat, toen ze een keer een paar maanden achtereen in de isoleercel zat, het net was ,,of ik jouw straf onderging en jij ging maar door met je kinderkampen en kindercircussen'. Dat doet hij blijkbaar nog steeds, tien jaar na de vorige opnames. Hoe dat kan had minstens een naschrift verdiend, zo niet een documentaire. Uiteindelijk blijft het bij die brief.

Dokument: Nooit meer krassen, NCRV, Ned.1, 23.00-23.45u.

Gerectificeerd

Nooit meer krassen

In de voorbeschouwing Achterstand blijft bestaan (12 mei, pagina 17) staat dat Marissa in de documentaire `Nooit meer krassen' een brief aan haar vader voorleest, waaruit een beschuldiging van seksueel misbruik kan worden afgeleid. De brief is niet gericht aan haar vader, de documentaire laat het daderschap in het midden.