Vermetel en wreed

Hoe oud hij precies is geworden, weet niemand met zekerheid te zeggen: 37, 38 of toch 40? Ook over zijn schoolcarrière lopen de lezingen uiteen. Was hij analfabeet? Of verliet hij de middelbare school voortijdig om in het voetspoor van zijn vader te treden die diamantdelver was? Hoe hij aan zijn eind is gekomen, kan al evenmin met zekerheid worden vastgesteld. Dat past wel bij een man die van zichzelf een mythe maakte waarin hijzelf misschien geloofde. Zijn manschappen waren er in ieder geval zeker van dat de kogels afketsten op zijn lichaam. De rebellenleider die graag opgaf over het grote aantal doden dat hij op zijn naam had, heeft zichzelf altijd als onkwetsbaar beschouwd.

Sam Bockarie was een van die jonge gelukzoekers in West-Afrika die alles doen om aan geld te komen. Het zware delven naar diamanten gaf hij op om zich aan te sluiten bij een dansgroep die optrad in discotheken. In de hoofdstad Freetown van Sierra Leone heeft hij zelfs nog tot kampioen discodansen gebracht. Later zocht hij zijn heil in het buurland Liberia, in de hoop van daaruit naar Europa te reizen. In de hoofdstad Monrovia werkte hij als ober en kapper en liet hij zich omscholen tot elektriciën.

Pas toen daar in 1989 de burgeroorlog uitbrak, wist hij wat zijn bestemming was. Eerst sloot hij zich aan bij de rebellen van Charles Taylor, tegenwoordig president van Liberia. In 1991 was hij een van de oprichters van het Verenigd Revolutionair Front (RUF), de rebellengroep die Sierra Leone tien jaar lang in een burgeroorlog stortte en wereldberucht werd door het systematisch afhakken van lichaamsdelen bij tienduizenden burgers. Bockarie bracht het met zijn vermetele optreden en zijn wreedheden tot generaal en tweede man, achter leider Foday Sankoh. Zijn bijnaam was `Mosquito', de bloedzuiger die dood en verderf zaait.

Na het eind van de burgeroorlog, twee jaar geleden, vestigde hij zich als zakenman in Liberia. Een verslaggever van The Washington Post sprak hem in een villa met posters van Arnold Schwarzenegger en zichzelf. Hij was inmiddels getrouwd en had drie kinderen. Hij zei dat hij niks anders zocht dan rust.

Maar toenemende internationale druk op de Liberiaane president Taylor om Bockarie uit te leveren aan het VN-tribunaal in Sierra Leone dat hem zocht voor misdaden tegen de menselijkheid, dwong hem zijn roeping van rebellenleider weer te volgen. Zijn troepen trokken plunderend en verkrachtend door Ivoorkust. Toen hij maandagavond probeerde terug te keren naar Liberia, werd hij aan de grens door Liberiaanse militairen doodgeschoten. Dat is de officiële lezing. Dat het gepresenteerde lijk werkelijk van Bockarie was, werd aanvankelijk in twijfel getrokken, maar is gisteren bevestigd. Bockarie is geslaagd in wat hij ooit als zijn levensdoel formnuleerde: ,,Ik wil niet over het hoofd worden gezien.''