Oorlog voeren uit vulgaire motieven

Wat was het doel van de oorlog tegen Irak? Ging het er inderdaad om het `internationale terrorisme' te bestrijden, zoals de Amerikaanse regering de wereld voorhield, of waren er nog andere, vulgairdere motieven? Het opkrikken van winstcijfers van Amerikaanse financiële instellingen en bedrijven wellicht? Dat laatste lijkt een ouderwets links gezichtspunt: oorlog voeren om de poen, maar een ieder die naar de indrukwekkende uitzending van Tegenlicht over de mysterieuze bank Carlyle kijkt, zal op zijn minst gaan twijfelen over de werkelijke bedoelingen van de Amerikanen.

De Carlyle Group in Washington DC is een particuliere investeringsbank, waarvan er vele bestaan. De beleggingsactiviteiten van dit soort banken onttrekt zich veelal aan het publieke oog. ,,Carlyle opereert in wereld van vele miljarden dollars, met een bijna obscene winstmarge'', zegt Charles Lewis van het Center for Public Integrity in de documentaire.

Het bijzondere aan Carlyle, met wereldwijd 14 miljard dollar onder management, is dat de groep zich beweegt in de `ijzeren driehoek', een typisch Amerikaans fenomeen waarbij bedrijfsleven, politiek en defensie elkaar ontmoeten en deals sluiten. De investeringen van Carlyle concentreren zich op de wapenindustrie, de lucht- en ruimtevaart en telecommunicatie; de bank trekt voormalige toppolitici aan om de producten te verkopen. Voor Carlyle werkt een keur aan ex-leiders, voornamelijk uit de VS. Het grootste kanon is George Bush sr., die vooral wordt `ingezet' op verkoopmissies naar het Midden-Oosten.

De familie Bin Laden (waarvan Osama een telg is) die in Saoedi-Arabië rijk is geworden in de bouwwereld, had lange tijd nauwe zakenbanden met Carlyle. ,,De grootste financierder van het internationale terrorisme is Saoedi-Arabië, niet Irak. Maar omdat Carlyle grote investeringen heeft in dat land wordt het niet aangepakt'', zegt advocaat Lawrence Klayman.

Maar aan de oorlogsvoering in Irak moet de investeringsbank een vermogen hebben verdiend. Lewis legt uit dat op het moment dat president George W. Bush de oorlog plande, pa Bush sr. rondreisde om de wapens daarvoor te verkopen. ,,Ik vind dat weerzinwekkend.'' Nu Irak in handen van de Amerikanen is, staan de particuliere investeringsbanken vooraan om hun bedrijven te pushen voor de wederopbouw. De kassa rinkelt altijd voor Carlyle.

Over de activiteiten van Carlyle wordt in de VS nauwelijks gepubliceerd. De weinige journalisten en activisten die dat wel deden konden rekenen op grote tegenwerking. Politici die Carlyle wilden onderzoeken verdwenen naar de achtergrond. In de ijzeren driehoek is kritiek taboe.

Zie: www.tegenlicht.vpro.nl

Tegenlicht: De ijzeren driehoek, VPRO, Ned.3, 21.05-22.00u.