Niveau

Iedereen was het er over eens: AC-Inter was een draak van een wedstrijd. Schaakvoetbal op zijn Italiaans, niet om aan te zien. Een beetje voetbalbond bant clubs die betonvoetbal prediken tien jaar uit de Champions League. Tien jaar met gesloten deuren spelen kan ook. Ooit moet toch eens iemand de doodsangst wassen uit de kleurloze ogen van 22 zelfverklaarde vedetten. Als het niet goedschiks kan, dan maar manu militari. Ik ben zo stilaan geneigd te pleiten voor een Berufsverbot ter attentie van de trainers Cúper en Ancelotti.

Eén gek denkt daar anders over: René Vandereycken. De trainer van FC Twente is van oordeel dat AC Milan-Inter een fantastische wedstrijd was. Geniaal zelfs. Zijn vervoering was zo groot dat hij de wedstrijd wel drie keer wilde zien: op video. Vandereycken luchtte in een Belgische krant zijn hart: ,,AC Milan en Inter zijn meesters in het afremmen van de kwaliteiten van de ander. Heel sterk, vind ik dat. Het mag dan niet spectaculair zijn, maar het is goed gespeeld.''

Koeman en Cruijff begrijpen er niets van. Nogmaals Vandereycken: ,,Koeman vond het jammer dat Inter, een ploeg die doorgaans 29 procent balbezit heeft, in de halve finale speelt. Wat zegt zo'n cijfer? Het gaat er om wat je doet met die bal.'' En over Cruijff: ,,Johan vertelt vaak verschrikkelijke dingen. Velen vergeten dat Cruijff zich als trainer altijd aanpaste aan de tegenstander. Ach, in Nederland is niet belangrijk wat je zegt, maar wie het zegt.''

Er komt geen einde aan de ontboezemingen van René. Hij laat nog weten dat AC Milan nooit defensiever heeft gespeeld dan onder Sacchi dus met Gullit, Van Basten en Rijkaard. Verder noemt hij het offensieve spel van Real Madrid met Figo, Raul, Zidane en Ronaldo een optisch bedrog. ,,Ik stel vast dat Del Bosque doorgaans met twee verdedigende middenvelders speelt.''

Nog een laatste woord over het zelfbeeld van René: ,,Als je serieus over Milan-Inter wil praten dan moet je een niveau hoger analyseren. Sorry, vele mensen kunnen mij niet volgen: ze zitten op een ander niveau.''

Niveau! Het is zo'n woord als sportleider of draagvlak. Je kunt er Marx, Jezus, Willy Brandt en Balkenende vanuit de losse bek mee schampen. Niveau is een flou artistique. Het is een mozaïekje van ondefinieerbare grondstoffen. De vreugde van niveau heeft maar één laag. Ik ben geneigd een damestepel meer niveau toe te kennen dan de analytische riedel van René.

Hij is wel trainer van FC Twente. Een club in nood met een selectie van 22 schijndoden en met een bestuur dat de melkboerlogica van Cor Boonstra al jaren probeert na te bootsen, maar uiteindelijk niet verder komt dan de fantasie van een klerk met vaste aanstelling. Dan hoor je te degraderen, al is het maar in je hoofd.

Ik ken René Vandereycken uit een vorig leven. Geboren dwarsligger die zijn autoriteit ontleent aan de casuïstiek van het bloed. In avonden van veranderend weer kan hij een lieve man zijn. Vertederend zelfs. Italiaans in de omhelzing, eenzaam in de dissidentie. Maar het is mij nooit helemaal duidelijk geworden wanneer de ex-Rode Duivel de nukkigheid opvoert tot een spel of tot een neurose. In ieder geval is hij gevoelig voor goeroetaal. Als beginnend trainer heeft hij ooit een cursus of was het een seminar? in zelfvertrouwen gevolgd. Een aantal van zijn vrienden beweert dat René sindsdien een beetje de weg kwijt is. Dat hij meer coiffure van een gedachtegoed is geworden dan een inhoudelijk charter.

Zo ver wil ik niet gaan. Maar na zijn geweldige analyse van de wedstrijd Milan-Inter meen ik te mogen besluiten dat Vandereycken in ieder geval de pose van de tegendraadsheid koestert. De vraag is dan: kan dat wel bij een club als FC Twente? Voor pose heb je een stad nodig, geen gehucht. En een dialectische traditie. Het laatste mag je niet in Enschede en omstreken verwachten. FC Twente is toch traditioneel een verzameling gestreken en gesteven provincialen. Ontroerend in de eenvoud, dat wel.

René Vandereycken heeft ooit bij het Italiaanse Genua gevoetbald. Nog steeds is hij in de havenstad mateloos populair. En waarom? Omdat schoffelen zijn tweede natuur was. Literaire geesten noemden hem 'de moordenaar van de middencirkel'. In vergelijking met René Vandereycken is Rui Costa een schoothondje.

Zou het kunnen dat een reputatie op den duur het gezond verstand verduistert?