Bedreigd, bespuugd, getreiterd

De trein van Enkhuizen naar Hoorn reed zondagavond niet. Het personeel van de NS was de pesterijen, bedreigingen en vandalisme zat. Extra controleurs en bewakers met honden hebben tot gevolg dat `matpartijen' worden uitgesteld.

Co Eeman traint zijn hond Castor op het station van Enhuizen. Eemans collega van K-9 security heeft een breekijzer verstopt in het struikgewas en wanneer de Mechelse herder het voorwerp heeft gevonden, krijgt hij een beloning. ,,Wij zorgen toch voor een stukje afschrikking'', zegt Eeman wanneer de passagiers uit de trein stappen. ,,Nu haalt de jeugd het wel uit zijn hoofd om rottigheid uit te halen.'' Het beveiligingsbedrijf waar Eeman (fors postuur, kogelrond hoofd en legerboots) werkt, is door de NS ingehuurd om te zorgen voor de veiligheid op het station van Enkhuizen. Eeman: ,,In Den Helder patrouilleren we ook met honden en op dat station is de rottigheid spectaculair gedaald. Het contract dat we hadden is met een half jaar verlengd.''

Onder de gietijzeren overkapping van het 19de-eeuwse station worden twee jongens die tegen de snoepautomaat schoppen weggestuurd. ,,Sodemieter op'', brult Eeman. De jongens druipen af. ,,Het apparaat is stuk meneer'', proberen ze nog.

Al een paar jaar zorgt een groep hangjongeren voor overlast op het station en in de trein van Enhuizen naar Alkmaar. Zondagavond was voor het NS-personeel de maat vol. Een conductrice werd bedreigd en bespuugd en moest door collega's uit de trein worden gehaald. Later werd opnieuw een conducteur bedreigd en werden treinruiten ingeslagen. De machinist zette de trein stil.

,,Provoceren, dreigende taal uitslaan, intimidatie de doorgang blokkeren, zwartrijden, treiteren, vernielen. Ieder weekend is het raak. Al jarenlang'', verzucht een conducteur. En de sfeer wordt ,,steeds bedreigender'', vindt machinist en FNV-kaderlid Roel van Beek. ,,Ze hebben sleutels gemaakt en kunnen zelf de treindeuren openen. Ook hebben ze met die zelfgemaakte sleutels toegang tot de machinstencabine.''

De meeste reltrappers komen uit Enkhuizen en zijn bekend bij de politie, zegt gemeentevoorlichter Ger van Dijk. Het gaat om een groep van ongeveer twintig jongens en meisjes. De jongste is dertien, de oudste is twintig, weet machinist Van Beek. Zij komen 's avonds met de scooter naar het station. Doordeweeks wat praten onder de overkapping en een sigaretje of een jointje te roken. ,,In het weekeinde om uit te gaan en NS'ers en treinpassagiers te pesten.''

Sinds zondagavond pendelt een extra team van zes controleurs mee op het traject. Maar voor het NS-personeel is dat nog niet voldoende. Donderdag hebben de vakbonden VVMC en FNV Bondgenoten een hoorzitting belegd en zeven `harde veiligheidspunten' geformuleerd. De lijn Enkhuizen-Hoorn moet door de NS als zogenoemde agressielijn worden erkend, met alle bijbehorende maatregelen. Daarnaast willen de bonden dat de stations op het traject ,,onaantrekkelijk worden gemaakt voor hangjongeren''. De NS heeft tot maandag twaalf uur de tijd om te reageren op de eisen, anders dreigen er acties.

Op het traject reden afgelopen week ook incidenteel mensen mee van de spoorwegpolitie. Juist deze week werd bekend dat de spoorwegpolitie met ruim vijftig mensen wordt uitgebreid tot vierhonderd. Gisteravond reden twee agenten, en een hond, mee op het traject Enkhuizen-Hoorn. ,,Hij is nog jong'', zegt de agent, ,,dit is onderdeel van de training''. Met flexibel inzetbare teams (hit and run) hoopt de spoorwegpolitie de stijgende criminaliteit op en rond de treinen in te dammen. ,,Maar ja je weet natuurlijk nooit wat er gebeurt als je je hielen hebt gelicht'', zegt de agent. ,,Preventief is het zeker. Met name honden schrikken af.''

Dat klopt. Op het traject Hoorn-Enkhuizen stappen bij Hoogkarspel vier jongens in. Een zware wietlucht vult de coupé en de meegebrachte blikken bier worden geopend.

Op de ruim tien minuten durende reis worden voorbijlopende passagiers becommentarieerd. Een afkeurende blik van een oudere heer, wordt beantwoord met het dreigement `we zien je straks wel op het station'. De jongens van zeventien/achttien jaar verheugen zich erop om ,,een beetje te klooien en te matten'' op het eindstation. Maar wanneer ze bij aankomst de politie zien en de particuliere bewaking met honden, fluistert een van de jongens: ,,Dat wordt niks, we gaan een patatje kopen en weer terug. Matten we een andere keer.''

Maar 's avonds laat gaat het toch weer mis. Een groep raakt in de trein naar Enkhuizen slaags met het personeel van de bewakingsdienst. Twee personen worden gearresteerd.