Amsterdam: Stora-kartel prima zaak

De gemeente Amsterdam ziet geen reden om een einde te maken aan de relatie met het Storakartel, de zes wegenbouwers die onderling alle rioleringsopdrachten tot 75.000 euro van de Dienst Waterbeheer en Riolering (DWR) mogen verdelen.

,,Deze wijze van aanbesteden is een prima zaak'', aldus het college van B en W in antwoord op vragen vanuit de gemeenteraad. Het college spreekt over ,,een rechtmatige handelwijze'' en meent dat haar aanbestedingsbeleid niet concurrentiebeperkend werkt. De Nederlandse Mededingingsautoriteit onderzoekt de rechtmatigheid van de werkverdeling door het Storakartel, dat officieel de opleiding van allochtonen tot doel heeft.

Sinds 1991 heeft DWR een exclusief contract met vijf, en later zes, wegenbouwers. Concurrenten van het Stora-kartel worden door DWR geweerd van de markt voor rioolonderhoud bij opdrachten tot 75.000 euro. De `Stora-zes' dankt aan het contract jaarlijks 150 tot 250 opdrachten, goed voor een omzet van 66 miljoen euro in tien jaar.

Bij opdrachten van 5.000 tot 75.000 euro stuurt DWR elke deelnemer aan het Stora-kartel een uitnodiging tot prijsopgave. Volgens een verdeelsleutel maken de deelnemers aan het kartel echter zelf uit wie de opdracht gaat uitvoeren. Dat bedrijf stuurt vervolgens een prijsopgave naar DWR.

De informatie van het college, dat met Stora de concurrentie niet wordt afgeschermd, blijkt onjuist. Zo is de gemeente al in 1996 veroordeeld tot het betalen van een schadevergoeding aan aannemersbedrijf E. de Graaff en Zn uit Landsmeer. Het besluit in 1991 om al het onderhands rioolwerk uitsluitend aan Stora te geven, bracht De Graaff in grote financiële problemen. De Graaff werkte al 26 jaar voor DWR. In het vonnis van de Amsterdamse rechtbank staat: ,,De gemeente handelde onrechtmatig door De Graaff in mei 1991 te confronteren met het besluit dat onderhandse werken met onmiddellijke ingang aan de vijf Stora-aannemers gegund zouden worden, zonder aan De Graaff een overgangsperiode toe te staan.''

Amsterdam betaalde De Graaff 18.151 euro en het Stora-kartel kocht De Graaff af met 45.378 euro. Daarbij moest De Graaff aan Stora toezeggen om zich van ,,rioleringswerkzaamheden in het algemeen en ten behoeve van de gemeente Amsterdam in het bijzonder te zullen onthouden''. DWR zegt na aanvankelijke ontkenningen van deze zaak te weten. De aannemer heeft een schadevergoeding ontvangen.

Uit aanvullend onderzoek van deze krant blijkt dat DWR ook grote opdrachten (boven 75.000 euro) onderhands aan het Stora-kartel gaf. Die hadden volgens de gebruikelijke aanbestedingsprocedure openbaar moeten worden aanbesteed. Zo mocht Stora in 2001 onderling een opdracht van 130.000 euro verdelen. Volgens DWR was afwijking van het openbaar aanbesteden gerechtvaardigd wegens ,,tijdgebrek''.