Acteren zonder decor

In Minority Report van Steven Spielberg zit een van de meest intrigerende filmscènes van het afgelopen jaar. Het is 2054 in de sciencefictionfilm naar het gelijknamige verhaal van Philip K. Dick en Tom Cruise is het hoofd van de PreCrime Unit in Washington. In een wereld waarin het Amerika van George W. Bush inmiddels landen aanvalt uit voorzorg, is het uitgangspunt van Minority Report niet zo vergezocht meer. De PreCrime Unit is in staat om met behulp van een helderziende drieling, de zogeheten precogs, te voorzien en te voorkomen dat mensen moorden plegen. Wie wil moorden wordt gearresteerd en levenslang opgesloten. Het gevolg is een wereld zonder misdaad maar vol terreur.

Het zichtbaar maken van de gedachten van deze drieling, visualiseren hoe hun hersengolven opgevangen worden en door mensen `gelezen', verbeelden hoe de toekomst gebeiteld staat, dat is een van de grootste attracties van deze film. In de hierboven bedoelde scène staat Tom Cruise als een dirigent voor een doorzichtig scherm, en ordent beelden en causaliteiten, plaatst heden, verleden en toekomst in een ogenschijnlijk logisch verband. Hij is niet alleen een dirigent of een regisseur, hij is God zelf, die tijd en noodlot naar zijn hand zet.

Hedendaagse filmkijkers wéten wel dat scènes als deze, vol overlappende beelden, hologrammen, futuristische technologieën allang niet meer door timmerman en decorontwerper op een filmset worden gecreëerd. Daar komen in computer generated images (CGI) gespecialiseerde bedrijven als dat van Spielbergs oude makker George Lucas Industrial Light & Magic aan te pas. De beelden worden opgenomen in blauwe of groene ruimtes, zodat ze later in de computer makkelijk over elkaar te monteren zijn. In die ruimtes wordt de acteur een danser, die van de ene op de vloer geplakte stikker naar de andere beweegt en terwijl hij speelt alles uit zijn eigen fantasie moet halen.

Een stapje verder ging S1m0ne (van Andrew Niccol, die ook het scenario schreef van mediasatire The Truman Show). Hierin speelt niet alleen een uit enen en nullen opgebouwde actrice de hoofdrol (zoals de titel al aangeeft), maar deze film gaat ook nog eens over de angst dat sterren van vlees en bloed op een gegeven moment vervangen zullen worden door hun virtuele tegenhangers. Al Pacino is de verkreukelde filmregisseur die ontdekt dat hij beter een virtuele dan een echte actrice de hoofdrol kan laten spelen in zijn film. S1m0ne heet in het echte leven Rachel Roberts en is de vrouw van Andrew Niccol, ze is eigenlijk fotomodel. Ze sloot met haar eigen man een contract af dat ze met niemand over de film zou praten, zodat niemand zou weten dat er eigenlijk een echte vrouw haar gezicht had geleend aan de CGI-ster van de film. Als ze naar de set ging, tekende ze het register van de beveiliging met Anna Green, een knipoog naar de manier waarop mevrouw Niccol, zoals op de dvd te zien is, S1m0ne werd: via een anamorfisch groen scherm.

Minority Report (20th Century Fox Home Entertainment)

S1m0ne (RCV Home Entertainment)