Twee Iraakse rechtbanken werken weer

Het Iraakse rechtssysteem is gisteren nieuw leven ingeblazen met het voorgeleiden van een groep van zes gehandboeide verdachten, beschuldigd van plundering en moord, voor het Bagdadse tribunaal van Al-Azamiya. De justitiële wedergeboorte, een maand na de val van het regime van Saddam Hussein, werd bijgewoond door een groot aantal journalisten, die waren uitgenodigd door het Amerikaanse bureau (ORHA) van generaal b.d. Jay Garner dat de algehele wederopbouw van Irak organiseert.

De Amerikaanse adviseur van het Iraakse ministerie van Justitie, Clint Williamson, verklaarde dat in alle waarschijnlijkheid een speciale kamer, met Iraakse aanklagers en rechters, zal worden opgericht om diegenen te berechten die worden beschuldigd van misdrijven tegen het volk onder het regime van Saddam Hussein. Gevraagd of dit ook geldt voor de hoogste top, met inbegrip van Saddam zelf, antwoordde hij: ,,Er is een brede consensus dat mensen die misdrijven tegen het Iraakse volk hebben gepleegd binnen het Iraakse systeem worden berecht.'' De Amerikaanse autoriteiten hebben tot dusverre ongeveer een derde van 55 speciaal gezochte Iraakse leiders in handen. Zij worden in Bagdad vastgehouden. Saddam Hussein zelf is nog voortvluchtig.

Daarnaast houden de VS elders in Irak nog ongeveer 2.000 mensen vast die zij gedurende de oorlog in Irak hebben gevangen genomen, onder wie een onbekend aantal Iraakse en niet-Iraakse ,,onwettige strijders''. Onder hen zijn leden van de veiligheidsdienst Fedayeen Saddam, die ervan worden beschuldigd in burger of temidden van burgers te hebben geopereerd. Een Amerikaanse militaire juridisch deskundige weigerde gisteren in Washington uit te sluiten dat een aantal van hen wegens oorlogsmisdrijven voor een Amerikaans militair tribunaal wordt gebracht. Tot dusverre zijn 7.000 gevangenen vrijgelaten.

Williamson zei gisteren dat mensen er misschien van uitgaan dat het ministerie van Justitie onder het voorgaande regime ,,een werktuig van onderdrukking'' was. Maar hij zei dat de rechtbanken voornamelijk gewone strafzaken behandelden. Politieke gevangenen werden berecht door militaire tribunalen of rechtbanken die aan Saddams Ba'athpartij of geheime diensten waren verbonden.

De in totaal twee rechtbanken die gisteren in Bagdad het werk hervatten zullen de ook onder het vorige regime geldende wetten toepassen, afgezien van enkele artikelen die volgens Williamson in strijd met internationale conventies zijn., Hij noemde in dit verband ,,het misdrijf van belediging van de president''. Maar de Iraakse president van het tribunaal, Ibrahim Malik al-Hindawi, zei dat de wet naar de letter zal worden toegepast, in afwachting van amendering door een nieuwe wetgevende macht, de enige die de wet kan wijzigen. Afgezien daarvan beloofde Hindawi dat de wet voor iedereen geldt ,,zelfs als ze hoge posities bekleden'', wat onder het vorige regime niet het geval was. Hij voegde eraan toe dat ,,we geen Britse of Amerikaanse inmenging zullen accepteren''.