Prijzenslag

OP RECLAMEBORDEN met een olifant die triomfantelijk door de prijskaartjes stampte lanceerde C&A jaren geleden een slogan die niets aan duidelijkheid te wensen overliet: `C&A verplettert de prijzen'. Het was een doeltreffende formule, een kwestie van elementaire marktwerking. Prijsverlagingen worden over het algemeen beloond met grotere verkopen en kunnen op brede instemming van het publiek rekenen.

Was het maar zo elementair in de geneesmiddelenbranche. Daar is marktwerking verstopt geraakt door een absurd systeem van prijsafspraken tussen fabrikanten, groothandelaars en apothekers, waarbij de zorgverzekeraars voor de rekening opdraaien en de overheid alle mogelijke maatregelen tot prijsbeïnvloeding vaststelt. Kort en goed komt het geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS) erop neer dat farmaceutische fabrikanten hun medicijnen zo duur mogelijk aanbieden. Hoge prijzen vergroten namelijk de ruimte om kortingen te bieden aan de afnemers, de groothandelaars en apothekers. De apotheek mag de officiële prijs doorberekenen aan de klant, die deze ter vergoeding aanbiedt aan zijn verzekeraar, terwijl in feite een veel lagere prijs wordt afgerekend aan de medicijnenfabrikant. Het verschil, de bedongen bonus, mag de apotheek houden en dat gaat om aanzienlijke bedragen. Volgens de apothekers en groothandelaren zijn de bonussen en kortingen onmisbaar om hun bedrijfsvoering winstgevend te houden. Maar ze werken ook kostenverhogend voor de gezondheidszorg, waarbij de klanten en hun verzekeraars uiteindelijk de rekening betalen. Minister De Geus (Volksgezondheid) nam onlangs een initiatief om deze regelingen af te schaffen, waarmee hij op jaarbasis 300 miljoen euro wilde bezuinigen op de zorg, maar hij werd door de rechter op de vingers getikt. Apothekers zijn zo afhankelijk van het systeem van kortingen en bonussen dat ze daar niet zomaar van afgehaald kunnen worden. De voorzitter van de beroepsorganisatie KNMP zei onomwonden dat bonussen voor apothekers onmisbaar zijn omdat de overheid de toegestane verkoopprijzen te veel zou hebben verlaagd.

EEN MEDICIJNENFABRIKANT in Nijmegen, Genthon, heeft deze week het medicijnenkartel in de hoogste staat van alarm gebracht. Genthon produceert onder meer een cholesterolverlagend medicijn. Na maagzuurremmers is dit het meest verkochte medicijn in Nederland. Aangezien het octrooi op een bepaalde cholesterolverlager afliep, waardoor de licentiebescherming vervalt, besloot Genthon tot een stap die in iedere bedrijfstak de normaalste zaak van de wereld is – maar niet in de medicijnenbranche: de Nijmeegse fabrikant verlaagde de prijs, met 42 procent. Tevens werd een einde gemaakt aan de verstrekking van bonussen. Het effect was averechts: Genthon kreeg geen extra orders voor de inkoop van het goedkopere medicijn, maar werd geconfronteerd met afzeggingen van lopende bestellingen en een boycot door woedende apothekers en groothandelaren. Niet de beperking van kosten van de gezondheidszorg, maar de handhaving van een stelsel van bonussen voor de eigen bedrijfsvoering prevaleert. Wel kreeg het belaagde bedrijf steun van zorgverzekeraars.

Het valt toe te juichen dat een medicijnenfabrikant het aandurft een prijzenslag in het systeem van geneesmiddelenvergoedingen te beginnen. Deze stap kan grote gevolgen krijgen voor de beheersing van de kosten van de gezondheidszorg.