EU-landen gaan elkaars boetes innen

Een Nederlander die een boete krijgt in een andere lidstaat van de Europese Unie moet die binnenkort gewoon in Nederland betalen. Dat hebben de EU-ministers van Justitie gisteren afgesproken.

De richtlijn gaat gelden voor alle geldboetes boven de 70 euro, ook verkeersboetes. Schadevergoedingen en proceskosten die in de ene EU-lidstaat worden opgelegd, kunnen vanaf eind 2004 of begin 2005 eveneens door een andere lidstaat worden geïncasseerd.

,,Mensen denken nu vaak in het buitenland: ik doe maar, de boete volgt mij toch niet'', zegt minister Donner. ,,Dat is binnenkort dus afgelopen.'' Dat EU-landen elkaars boetes gaan innen, past in de harmonisatie van nationale wetgevingen in de EU een operatie waar de vijftien lidstaten al vier jaar mee bezig zijn. Op de Europese top in het Finse Tampere in 1999, waar de doelstellingen van die harmonisatie werden geformuleerd, werd het innen van elkaars boetes al als concreet voorbeeld genoemd.

Lidstaten als Nederland proberen nu al over de grens boetes te innen. Maar een Belg die een Nederlandse acceptgiro in de bus krijgt omdat hij bij Breda te hard reed, kan die giro rustig verscheuren in België kan niemand hem dwingen te betalen. In de toekomst sturen de Nederlandse autoriteiten simpelweg een standaardformulier per computer naar de autoriteiten van het land waar de overtreder woont, die wél betaling kunnen afdwingen. De staat die het geld incasseert, mag het houden. ,,Die heeft de lasten'', zegt Donner, ,,dus ook de lusten.''

De minister heeft zich driekwart jaar tegen de richtlijn verzet, maar toont zich nu voorstander. Tijdens de onderhandelingen dook het probleem op dat boetes per land verschillen. In Duitsland mag jeharder rijden dan in Nederland en voetbalhooligans worden in Italië anders bestraft dan in Spanje. Om dat probleem te omzeilen is een lijst van misdrijven nodig waarvan alle lidstaten elkaars definities erkennen.

Zo'n lijst bestaat sinds kort: die van het Europese aanhoudingsbevel. Dat maakt uitlevering wegens de omschreven misdrijven vrijwel automatisch mogelijk. Hier staan vooral zware misdrijven op als terrorisme, moord en vliegtuigkaping, waarop meestal gevangenisstraf staat. De meeste lidstaten wilden die lijst aanvullen met minder zware delicten – zoals diefstal, smokkel of verkeersovertredingen – waarop vaak ook boetes staan. Donner vond dat technisch onzuiver. Hij wilde daarvoor liever een aparte lijst opstellen. Gisteren gaf hij zijn verzet op: ,,We konden niet langer alleen blijven staan in Europa.''